وایت پیپر اتریوم چیست؟ + بررسی کامل با ویدیو

وایت پیپر اتریوم چیست؟ بی شک اتریوم یکی از بزرگترین اکوسیستمهای حال حاظر دنیای کریپتوها را دارد و همچنین یکی از مهمترین و ایده پردازترین پروژههای فعال دنیای کریپتوها میباشد. سرنوشت بسیاری از پلتفرمهای دنیای دیفای، کیف پولها و کالکشنهای nft و سایر برنامههای غیرمتمرکز که روی این شبکه فعالیت میکنند، به بلاکچین اتریوم گره خورده و میتوان گفت عملکرد بلاکچین اتریوم بر کل دنیای کریپتوها تاثیر گذار میباشد.
اگر شما نیز به بلاکچین اتریوم و ایدههای این پروژه علاقه دارید و به دنبال آشنایی بیشتر با شبکه اتریوم هستید این مقاله میتواند کمک زیادی به شما بکند، زیرا در این مقاله ما به دنبال بررسی تخصصی بلاکچین اتریوم و آشنایی کامل با تغییرات اتریوم از زمان پیدایش آن تا به امروز هستیم.
بررسی ویدیویی وایت پیپر اتریوم
(قسمت اول)
(قسمت دوم)
مروری بر تاریخچه اتریوم

اتر و اتر کلاسیک
قبل از بررسی دیدگاههای فنی پروژه اتریوم بهتر است بدانیم چگونه شبکه ابتدایی اتریوم فورک شد و به دو شبکه جداگانه اتریوم و اتریوم کلاسیک تبدیل شد. با تصمیم تیم فنی پروژه یک آپدیت روی شبکه اتریوم انجام شد و قرارداد هوشمند DAO به شبکه اتریوم اضافه شد بعد از گذشت مدتی و در سال 2016، این قرارداد هوشمند هک شد و دارایی کاربران به سرقت رفت. بعد از این اتفاق ویتالیک بوترین بنیان گذار اتریوم اعلام کرد که شبکه را به چندین بلاک عقب تر، جایی که هک اتفاق افتاده است برگردانند و دارایی کاربران را عودت دهند. اما برخی دیگر با این نظریه مخالفت کردند و با استناد به این که شبکه باید غیرمتمرکز بماند و قوانین کدنویسی شده باید به طور کامل اجرا شود خواهان ادامه کار بلاکچین اتریوم شدند. در نهایت این دودستگی باعث فورک شدن شبکه شد. (فورک شدن زمانی رخ میدهد که از یک بلاک به بعد دو زنجیره متفاوت با گذشته یکسان به وجود آید.) آن چیزی که ما امروزه با نام اتریوم کلاسیک میشناسیم کسانی بودند که خواهان ادامه روند کار شبکه بودند و اتریوم امروزی کسانی بودند که چندین بلاک به عقب برگشتند تا وجوه سرقتی را بازگردانند. خوب است بدانید اتریوم کلاسیک اکنون زیر نظر چارلزهاسکینسون (خالق کاردانو) یکی از جدیترین رقیب اتریوم فعالیت میکند.
اتریوم 1 و اتریوم 2
تنها چند سال بعد از راه اندازی اتریوم، بلاکچین این پروژه میزبان بسیاری از برنامه غیرمتمرکز شد که بار ترافیکی سنگینی برای تایید تراکنشها ایجاد کرد. در سال 2018 با ظهور بخش دیفای و NFT ها بیش از پیش مشکلات شبکه اتریوم پدیدار شد. تیم فنی این پروژه پیشنهاد مقیاس پذیر کردن شبکه با استفاده از منتقل کردن شبکه از الگوریتم POW به POS و همچنین استفاده از پروژههای لایه دومی را دادند. میتوان گفت بزرگترین تصمیم در تاریخ بلاکچینها انتقال اتریوم از POW به POS بود. به این ترتیب اتریوم2 با الگوریتم اجماع گواه اثبات سهام شروع به فعالیت کرد و برای همیشه اتریوم با الگوریتم گواه اثبات کار (ماینرهای سخت افزاری) خداحافظی کرد.
بیشتر بخوانید: علت کاهش قیمت اتریوم
وایت پیپر اتریوم از دیدگاه فنی

حال با دانستن موارد ذکر شده بهتر میتوان به سیر تکاملی اتریوم پرداخت. در این بخش سعی میکنیم ابتدا اطلاعات پایه اما خلاصه وار از اتریوم ارائه دهیم و سپس به چگونگی کوچ اتریوم از POW به POS و تغییراتی که برای این شبکه به وجود آمد و همچنین در انتها به اتفاقاتی که در آینده روی این شبکه رخ خواهد داد بپردازیم.
در سال 2013 ویتالیک بوترین که تنها 19 سال سن داشت وایت پیپری را که در آن ایده خلق یک بلاکچین که هم توانایی ذخیره و انتقال ارزش مانند بیت کوین و هم قابلیت اجرایی قراردادهای هوشمند برای برنامههای غیرمتمرکز را دارد، منتشر کرد. بلاکچین اتریوم با استفاده از زبان برنامه نویسی سالیدیتی، کدنویسی شده است و تمام تلاش تیم فنی اتریوم این بود که یک شبکه ایمن و غیرمتمرکز را ایجاد کنند. بلاکچین اتریوم به هرکسی این امکان را میدهد که برنامه غیرمتمرکز خود را با ارز مخصوص به خود و حتی قوانین مخصوص به پلتفرم خود را روی این شبکه اجرا کند. خوب است بدانید شبکه اتریوم به صورت تورینگ کامل کدنویسی شده است.
“تورینگ کامل: به سیستمی میگویند که در صورت داشتن زمان کافی، بتواند هر مسئله پیچیده ای را حل کند. در غیر این صورت به این سیستم تورینگ ناقص میگویند.”
خوب است بدانید هر حساب در شبکه اتریوم دارای یک آدرس 20 بایتی میباشد که شامل اطلاعاتی نظیر موجودی حساب، عدد نانس، کد قرارداد، فضای ذخیره سازی میباشد. این حسابها شامل دو کلید خصوصی و عمومی میباشد. اگر قرارداد هوشمندی ایجاد شود توسط کلید خصوصی کنترل میشود و همچنین انتقال داراییها با این کلید امکان پذیر است. از کلید عمومی نیز برای دریافت پیامها و کوینها و همچنین خواندن فضای داخلی حساب و ارسال پیامها استفاده میشود.
در نظر داشته باشید هزینه کارمزد تراکنشها با استفاده از ارز اتر امکان پذیر است. در اینجا خوب است کمی در مورد کارمزد شبکه اتریوم در زمان نگارش این مقاله صحبت کنیم. تا پیش از این که اتریوم از الگوریتم POW استفاده میکرد، این کاربر بود که به صورت دستی میتوانست هزینه کارمزد معاملاتی را تعیین کند و از طرفی ماینرها از استخر تراکنشها، آن تراکنشی را زودتر انجام میدادند که کارمزد بالاتری را پرداخت کند. خود این موضوع در حقیقت یکی از عوامل بالا رفتن هزینه کارمزدها شده بود. اما در اتریوم فعلی که از الگوریتم POS استفاده میکند، کارمزدها روی بلاکها یک مقدار ثابتی در نظر گرفته میشود. به بیان ساده حجم اطلاعات هر بلاک را به صورت میانگین مساوی با یک کارمزد ثابت در نظر میگیرند، حال اگر بلاک بعدی از نظر حجم اطلاعات افزایش پیدا کرد کارمزد نیز افزایش پیدا میکند و اگر بلاک بعدی کاهش پیدا کرد، کاربر کارمزد کمتری میپردازد. همچنین اگر حجم اطلاعات بدون تغییر ماند، کارزد تغییری نمیکند. در نظر داشته باشید حجم بلاکها میتواند تا 200% بیشتر از مقدار میانگین افزایش یابد که باعث میشود کارمزدها تغییراتی 12.5% داشته باشند. توجه کنید که افزایش سایز بلاکها تاثیر مهمی روی سرعت تراکنشها خواهد داشت. گذر از تعیین کارمزدها به صورت دستی به حالت فعلی در یک آپدیتی به نام EIP1559 انجام شد.
همچنین کارمزد شبکه اتریوم به منظور جلوگیری از حلقههای نامحدود تصادفی یا متخاصم میباشد. به این ترتیب برای هربار استفاده از پهنای باند و یا فضای ذخیره سازی و همچنین توان محاسباتی باید هزینه ای پرداخت شود. در نتیجه صرفه اقتصادی ندارد تا مهاجمها بتوانند اختلالی در شبکه ایجاد کنند.
باید بدانید برنامههای غیرمتمرکزی که روی شبکه اتریوم ایجاد میشوند به طور کلی شامل سه بخش میشود اما قبل از پرداختن به این بخشها خوب است با EVM یا همان Ethereum Virtual Machine که به معنی ماشین مجازی اتریوم است، آشنا بشویم. میتوان گفت EVM قلب اتریوم میباشد که وظیفه اجرا کردن قراردادهای هوشمند این شبکه را دارد. این ماشین دقیقا همان چیزی است که بازار هدف بیت کوین و اتریوم را از یکدیگر جدا کرده است. به این ترتیب بیت کوین تنها برای ذخیره ارزش و اتریوم نه تنها برای ذخیره ارزش بلکه برای ایجاد قراردادهای هوشمند نیز استفاده میشود. دوستان بسیاری از پروژهها مانند اسمارت چین و ترون دقیقا کدنویسی EVM اتریوم را کپی برداری کرده اند و پروژههای کمی مانند الگورند و نئو و پولکادات و … دارای ماشین مجازی خود هستند. حال به سه دسته از برنامههایی که این ماشین مجازی آنها را اجرایی میکند میپردازیم:
- برنامههای مالی که شامل: مشتقات مالی، قراردادهای پوشش ریسک، کیف پول پس انداز، وصیت نامه و… میشود.
- برنامههای نیمه مالی که اگرچه مسائل مالی در آن وجود دارد اما جنبه غیرپولی آن مهم تر است مانند آموزش و یادگیری همراه با پاداش.
- برنامههای غیرمالی مانند رای گیری آنلاین و سیستمهای حکمرانی غیرمتمرکز.

در نظر داشته باشید توکنها درون بلاکچین اتریوم کاربردهای مختلفی دارند. توکنها میتوانند معادل طلا و یا دلار باشند و حتی نشانگر سهامها و توکنهای مربوط به برنامههای غیرمتمرکز، که برای اموری مانند پرداخت مستقیم، ذخیره ارزش، اداره یک برنامه غیرمتمرکز و… کاربرد دارند. توکنها در بلاکچین اتریوم از استانداردهای ERC که مخفف Ethereum Request for Comments و به معنی درخواست اتریوم برای نظرات پیروی میکنند. به بیان ساده این قرارداد هوشمند از قبل طرح ریزی شده برای استفاده پروژههایی میباشد که روی بلاکچین اتریوم ساخته شده اند. در ادامه پرکاربردترین استانداردهای ERC را به شما معرفی میکنیم:
ERC-20: تقریبا بسیاری از مهمترین ارزهای دنیای کریپتوها با استفاده از این استاندارد ساخته شده اند. ارزهایی مانند تتر، یونی سوآپ، متیک و…. ، همچنین استانداردهای BEP20 که مخصوص شبکه اسمارت چین است و TRC20 که مخصوص شبکه ترون میباشد نیز از استاندارد ERC20 کپی برداری کرده اند.
ERC-721: اگر تاکنون NFT ساخته باشید حتما از استاندارد ERC-721 شنیده اید. تمامی NFT های روی شبکه اتریوم از استاندارد ERC-721 پیروی میکنند.
ERC-1155: با استفاده از استاندارد ERC-1155 همزمان میتوانید با ایجاد یک قرارداد، تعدادی ارز دیجیتال و همچنین NFT تولید کنید. این استاندارد باعث صرفه جویی در هزینه و ذخیره اطلاعات میشود.
“کوین: به ارز دیجیتال یک پروژه که دارای بلاکچین مخصوص به خود است. مانند: اتریوم، کاردانو، ترون، سولانا و ..
توکن: به ارز دیجیتالی میگویند که روی بلاکچین و زیرساخت یک پروژه در قالب یک قراردادهوشمند اجرایی شده باشد. مانند: یونی سواپ که روی شبکه اتریوم و پنکیک که روی شبکه اسمارت چین ایجاد شده اند.”
در بلاکچین اتریوم یک نوع احراز هویت برای کیف پولها وجود دارد. به این ترتیب که شما میتوانید نام یک دامنه، به فرض زوم ارز را برای کیف پول خود خریداری کنید. به این ترتیب اگر کسی بخواهد برای شما ارزی را واریز کند به جای وارد کردن آدرس کیف پول در بخش آدرس گیرنده، میتواند زوم ارز را وارد کند. همچنین اگر ارزی را برای کسی ارسال کنید آدرس فرستنده را زوم ارز میزند. به این ترتیب کاربران میتوانند داراییهای شرکتهای بزرگ را راستی آزمایی کنند.
میتوان گفت یکی از دست آوردهای بزرگ بلاکچین بیت کوین ذخیره اطلاعات تراکنشها به صورت غیرمتمرکز بود، اما اتریوم از این نیز فراتر رفته و با ایجاد یک بستر غیرمتمرکز باعث شده پروژههایی روی شبکه اتریوم به وجود آیند که تمامی فایلها را به صورت غیرمتمرکز ذخیره کنند. به این ترتیب کسانی که هارد بلا استفاده دارند در اختیار شبکه قرار میدهند و متقاضیان در ازای مبلغ کمی نسبت به مدلهای سنتی ذخیره اطلاعات، آنها را اجاره میکنند.
خوب است بدانید اتریوم مفهوم جدیدی از سازمان خود مختار و مستقل را ارائه داده است. تا پیش از اتریوم ایده آلترین نوع این مدل سازمانها، سازمانهایی بودند که توسط مدلهای سرمایه داری و تنها توسط چند عضو به عنوان سهام دارهای برجسته اداره میشد. اما بعد از اتریوم DAO ها که مخفف Decentralized Autonomous Organizations به وجود آمدند. در این مدل تمامی اعضا حق رای دارند و اختیارات اعضا از مسائل جزئی مانند بازار هدف تبلیغات تا مسائل بزرگ و پیچیده ای مانند تخصیص بودجه به بخشها و انتخاب و یا حذف اعضای هیئت مدیره توسط خود اعضا مشخص میشود. البته قدرت اختیارات اعضا در دنیای DAO توسط کد نویسی یک پروژه مشخص میشود اما در نظر داشته باشید گاهی در رای گیری میتوان این کد نویسیها را نیز اصلاح کرد. در نظر داشته باشید که رای گیریها و تصمیمات اتخاذ شده شامل سه بخش است:
- ارائه پیشنهاد.
- رای گیری برای آن پیشنهاد.
- انجام تغییرات جدید. (اگر رای اکثریت اعضا مثبت باشد.)
تا اینجا با دانستن اطلاعات پایه از اتریوم میتوان بیشتر و بهتر از آپدیت اتریوم حرف زد. همان طور که گفته شد اتریوم دو راه را برای مقیاس پذیری خودش ارائه داد: یکی استفاده از POS به جای POW و دیگری استفاده از پروژههای لایه دومی. اجازه دهید ابتدا در مورد زنجیره اصلی اتریوم بحث کنیم و سپس در مورد پروژههای لایه دوم و آینده آنها بعد از اجرای اتریوم 2 صحبت خواهیم کرد.
قبل از هر چیزی تفاوتهای مهم الگوریتمهای pow و pos را باید بدانیم. در الگوریتم pow یک سخت افزار مخصوص (ماینرهای مخصوص استخراج) با استفاده از توان محاسباتی خود (CPU&GPU) شروع به حل معادلات پیچیده ای میکردند تا اثبات کنند که کاری را انجام داده اند و شبکه را برای دریافت پاداش متقاعد کنند. در نتیجه این عمل باعث صرف وقت و هزینه برای تامین انرژی برای نگهداری و راه اندازی این دستگاهها بود. به بیان ساده معادلات بی اهمیتی با صرف انرژی حل میشد که شبکه حرف یک ماینر را باور کند. اما در الگوریتم POS انرژی بسیار کمتری نیاز است تا شما به یک ولیدیتور (ماینر) تبدیل شوید. تنها وسیله سخت افزاری مورد نیاز یک لپتاپ و یک خط اینترنت میباشد، برای تبدیل شدن به ولیدیتور در اتریوم به 32 اتر نیاز است و سپس این 32 تا اتریوم در یک قرارداد هوشمند قفل میشود و به صورت خودکار و بدون نیاز به ماینرها با مصرف بالا، شما شروع به تولید بلاک میکنید. یک مزیت POS آن است که شما دارایی خود را تبدیل به ارز کرده اید و با رشد آن سود میکنید و همچنین یک بار هزینه میکنید و تبدیل به ولیدیتور میشوید. اما در POW شرکتهای بزرگ ماینرسازی، برای کسب سود بیشتر هر چند وقت یک بار یک ماینر جدید روانه بازار میکنند و ماینرهای خیلی قدیمی تر چون توان محاسباتی خیلی کمتری دارند تقریبا از رده خارج میشوند.
یکی دیگر از تفاوتهای جالب این دو الگوریتم آن است که در مدل POW به بیان ساده، اجماع به توافق میرسد که چه کسی (ماینر) بنویسد بلاک را و همچنین چه چیزی بنویسد، اما در مورد POS ابتدا اجماع تصمیم میگیرد که چه کسی (ولیدیتور) بلاک را بنویسد و سپس در یک اجماع دیگر یک سری قوانین و مقررات وضع میشود که چه چیزی باید در بلاک نوشته شود. در نتیجه در مدل POS چون این دو لایه از هم جدا شده است، سرعت نوشتن (انجام تراکنشها) بیشتر است.
اما در انتقال اتریوم از حالت POW به POS سوالات مهمی وجود داشت که آنها را بیان میکنیم:
- چه اتفاقی برای ماینرها میافتد؟
- اگر ماینرها موافقت نکنند با این انتقال تکلیف چیست؟
- آیا در POS تمرکزگرایی توسط شرکتهای بزرگ پدیدار میشود؟
- بعد از اتریوم 2 کارمزدها کمتر میشود؟
- آپدیت اتریوم 2 چه تاثیری روی قیمت اتریوم خواهد داشت؟
- گامهای اتریوم تا تکمیل شدن اتریوم 2 کدامند؟
خوب است بدانید همزمان با زنجیره pow اتریوم، یک زنجیره به نام beacon chain که با الگوریتم pos فعالیت میکرد شروع به فعالیت کرد. این زنجیره به موازات با زنجیره pow فعالیت میکرد اما هیچ ارتباطی بین این دو وجود نداشت. این دو زنجیره در آپدیت Merge به یک زنجیره تبدیل شدند و آخرین بلاک با الگوریتم pow تشکیل شد و اتریوم با pow خداحافظی کرد. از این بلاک به بعد ماینرها از کار افتادند زیرا زنجیره تنها بلاکهایی که با استفاده از pos ایجاد شده بود را میپذیرفت. اما آیا ماینرها با این موضوع مخالفت نکردند؟ طی یک اقدام از سوی تیم فنی اتریوم، سختی شبکه به مرور زمان بسیار زیاد شد، تا جایی که برای ماینرها صرفه اقتصادی وجود نداشت. بنابراین ماینرها مجبور شدند که این موضوع را بپذیرند.
یکی از مهمترین مسائل در این انتقال این بود، حال آن که شبکه جدید اتریوم شروع به فعالیت کرد تکلیف پروژههایی که روی این شبکه ایجاد شده بودند چیست؟ بنیان گذار اتریوم در پاسخ به این سوال اعلام کرد که قرارداد هوشمند این پروژهها، کپی و روی شبکه جدید اعمال میشود. نگرانی زمانی به وجود میآمد که بعضی از این پروژهها بدون یکدیگر ناقص بودند. برای مثال یک پروژه که تجمیع کننده صرافیها بود، باید به استخرهای صرافیها متصل میشد و بهترین قیمت را در اختیار کاربر میگذاشت. حال اگر یک صرافی هنوز به زنجیره جدید اضافه نشده بود، پروژه تجمیع کننده با مشکل رو به رو میشد. در نتیجه نوع این انتقال خیلی مهم بود که به صورت یک جا و یا جدا جدا این انتقال صورت گیرد. در زمان نگارش این مقاله انتقال به شبکه pos انجام شده و هیچ گزارشی در مورد اختلال در برنامههای روی شبکه اتریوم گزارش نشده است.
نکته ای نگران کننده در مورد الگوریتم pos آن بود، هر کسی سهم بیشتری (اتریوم بیشتری) داشته باشد، تاثیر بیشتری روی شبکه خواهد داشت. حال اگر شرکتهای بزرگ سرمایه گذاری با سرمایه بسیار زیادی که دارند، اگر کنترل شبکه را در اختیار بگیرند، تمرکز گرایی ایجاد نمیشود؟ و یا اگر قانون گذار از این شرکتها اطلاعات حسابها را درخواست کند، لو رفتن اطلاعات مفهوم ناشناس بودن در بلاکچین را به خطر نمیاندازد؟ خالق اتریوم در خصوص تمرکز گرایی در شبکه اتریوم اعلام کرد که این موضوع صحت دارد، یعنی ممکن است شرکتهای بزرگ نقش تعیین کننده ای را ایفا کنند اما باید توجه کنید که این شرکتها پلی میان کاربران عادی و بلاکچینها هستند. برای مثال یک شهروند عادی که اطلاعاتی در مورد فرآیند استیک کردن ندارد، نمیتواند در این بخش سرمایه گذاری کند. اما با وجود شرکتهای سرمایه گذاری آن شهروند سرمایه خود را در اختیار این شرکت قرار میدهد و این شرکت سرمایه گذاری آن را روی بخش استیکینگ سرمایه گذاری میکند. در نتیجه در ابتدای کار ما به این شرکتها نیاز داریم اما سیاستهای ما به گونه ای است که توازن در قدرت برقرار شود. همچنین در مورد اطلاعات کاربران آقای بوترین توضیح داد، تدابیری اندیشیده شده که اگر شرکتی (ولیدیتوری) بخواهد اطلاعات را در اختیار قانون گذار قرار دهد، فورا اطلاعات مربوط به آن ولیدیتور حذف شود و به این ترتیب با این موضوع مقابله میشود.
اما آیا بعد از کامل شدن اتریوم 2 کارمزدها پایین میآید؟ بله ولی نه در حد چشمگیری، زیرا تقاضا برای شبکه اتریوم بسیار بالا است. البته این تقاضا در حال حاظر در کمترین حالت است زیرا اتریوم قصد دارد نقش بانکها را ایفا کند، پس متوجه هستید با چه حجمی از تراکنشها رو به رو است. به بیان ساده بعد از اتریوم 2 نیز همچنان کارمزدها نسبت به پروژههای متمرکزی مانند اسمارت چین بالا خواهد بود. ویتالیک بوترین بارها اعلام کرده که سیستمهای متمرکز ارزان تر خواهند بود اما تمام هدف اتریوم تمرکز زدایی است. اما راه حل چیست؟ استفاده از پروژههای لایه دومی، که در بخش مربوط به خود به آن میپردازیم.
در ادامه قصد داریم تاثیر قیمتی این آپدیت را بررسی کنیم. خوب است بدانید در گذشته 90% اتریومهای تولید شده به ماینرهای شبکه pow اختصاص داشت و 10% از آن به کسانی که روی شبکه pos ولیدیتور شده اند. اما بعد از آپدیت مرج 100% اتریومهای تولیدی و فی تراکنشها نیز به استیکرها میرسد. در نتیجه استخرهای بزرگ استخراج که با فروش ناگهانی باعث ریزش بازار میشدند از میان رفتند، و از آن جا که در شبکه pos ولیدیتور شدن راحت تر و ارزان تر است تعداد بیشتری بازیگر تاثیر گذار وجود خواهد داشت، در نتیجه ثبات قیمتی وجود خواهد داشت. همچنین دیگر نیاز نیست ماینرها اتریومهای خود را بفروشند تا تجهیزات جدیدی خریداری کنند و یا هزینه نگهداری تجهیزات سخت افزاری خود را پرداخت کنند. در نتیجه فشار فروش روی اتریوم کمتر میشود. مهمترین اتفاق برای قیمت اتریوم از آپدیت مرج رخ داد، به این ترتیب نرخ تولید اتریوم از 4% در سال به 0.4% در سال کاهش پیدا کرد و همچنین در تولید هر بلاک مقدار کمی اتریوم سوزانده خواهد شد که خاصیت ضد تورمی برای اتر خواهد داشت. به بیان ساده از یک طرف فشار فروش روی اتریوم کمتر شده و از طرفی نرخ تولید نیز کاهش پیدا کرده که قطعا در بلند مدت روی قیمت اتر تاثیر گذار خواهد بود.
قبل از بررسی گامهای مهم اتریوم 2 خوب است بدانید که در زمان نگارش این مقاله تنها آپدیت مرج انجام شده است. همچنین خالق اتریوم در یک مصاحبه ای بازه زمانی اجرایی شدن این پنج آپدیت را 5 تا 6 سال، البته اگر مشکلی پیش نیاید اعلام کرده است.
- Merge
در این آپدیت آخرین بلاک pow تولید شد و رسما شبکه اتریوم به pos انتقال یافت. همچنین به جز این هارد فورک، یک هارد فورک دیگر به نام post-merge نیز انجام شد که طی آن فرآیند آزاد سازی اتریومهای قفل شده در شبکه اتریوم انجام شد. خوب است بدانید این آزاد سازی به یک باره نبوده، به بیان ساده تمامی درخواستها ثبت شده و یک صف برداشت تشکیل میشود و به مرور دارایی کاربران آزاد میشود.
- Surge
در این آپدیت تغییرات روی مقیاس پذیری شبکه اتریوم انجام خواهد شد. این تغییرات با استفاده از شاردینگ انجام میشود، طبق برنامه ریزی انجام شده اتریوم دارای 64 شارد خواهد بود.

“شاردینگ: شاردینگ در دیتا به معنی بخش بخش کردن اطلاعات و سپس پردازش آن است. همچنین از هر بخش چندین کپی تولید میشود که دسترسی به اطلاعات راحت تر و بهتر باشد. با استفاده از شاردینگ سرعت پردازش اطلاعات بیشتر میشود.”
در نظر داشته باشید یکی از مزیتهای شاردینگ این است که دیگر ولیدیتورها نیاز نیست کل اطلاعات گذشته بلاکچین را دانلود کنند (این کار چند روز طول میکشد) و تنها اطلاعات مربوط به شاردی که در آن فعالیت میکنند را باید دانلود کنند.
- Verge
تا پیش از این اتریوم برای ذخیره اطلاعات از درخت مرکل (Merkle Tree) استفاده میکرده است. در این مدل اطلاعات به شما داده میشود، بدون آن که جزئیات را در اختیار شما قرار دهند. به بیان ساده شما با دیدن یک میوه سیب، متوجه وجود درخت سیب میشوید بدون آن که خود درخت و یا مکانی که آن درخت در آن است اطلاع داشته باشید. اما بعد از آپدیت ورج، اتریوم به جای استفاده از مرکل تری از مفهوم جدید Verkle tree استفاده خواهد کرد. به بیان ساده بعد از اجرای این آپدیت، به قدری حجم اطلاعات سبک میشود که شما میتوانید با گوشی همراه یک نود راه اندازی کنید و به بخشی از شبکه تبدیل شوید. ویتالیک این آپدیت را جهش بزرگی در تمرکز زدایی میداند.
- Purge
به بیان ساده در این آپدیت، اطلاعات غیر ضروری حذف میشود. به این ترتیب یک تاریخ انقضا یک ساله برای تاریخچه بلاکچین در نظر گرفته میشود و بعد از آن تاریخچه پاک میشود. اما مگر شعار بلاکچینها ثبت اطلاعات به صورت شفاف برای تمام عمر نبود؟ تا پیش از آپدیت پرج بزرگترین مشکل مقیاس پذیری بود که روی آن کار میشد. اما بعد از آن مشکل بزرگ آن است که اطلاعات تراکنشها را کجا باید ذخیره کرد. البته که شاردینگ تا حدودی میتواند این مشکل را بهبود ببخشد اما در نهایت به پروژههای لایه دومی برای ذخیره اطلاعات نیاز است. خالق اتریوم به وضوح از نقش پر رنگ پروژههایی که در ذخیره اطلاعات فعالیت میکند صحبت کرد و نام پروژه گراف را نیز قید کرد.
- Splurge
در این بخش شاردینگ در امنیت رخ خواهد داد. به این ترتیب لایه اجماع و لایه تراکنش از یکدیگر جدا شده و این بخش بخش شدن لایههای ذخیره سازی، اجماع، تراکنش نشان دهنده بزرگتر شدن اکوسیستم اتریوم دارد. همچنین آقای بوترین از نقش مهم پروژههای ZKp در این بخش حرف زد و امنیت پروژههای لایه دوم و همچنین ذخیره اطلاعات را با استفاده از گواه اثبات دانش صفر zkp امکان پذیر دانست.
چرا پروژههای لایه دومی اتریوم بسیار با اهمیت هستند؟!
با ترافیک سنگین تراکنشها روی شبکه اتریوم، 4 راه حل توسط تیم فنی اتریوم ارائه شد:
- اتریوم 2_ مقیاس پذیر کردن لایه اول اتریوم با استفاده از POS.
- لایه دومیها_ یک لایه جدید روی لایه اصلی اتریوم ایجاد میشود و تراکنشها روی آن انجام میشود.
- چنلها_ در این روش با استفاده از فرآیند چند امضاء و یا هر روش مشابه دیگری یک کانال ارتباطی بین دو طرف ایجاد میشود که تبادل با استفاده از آن امکان پذیر است و بعد از اتمام کار، آن کانال بسته میشود.
- پلاسماها_ ایده این روش را شخصا خود آقای بوترین داده است. روش کار به این ترتیب است که یک زنجیر مادر وجود دارد و به دور آن چندین زنجیره بچه، که زنجیره مادر ارتباط بین زنجیرههای کوچک را حفظ میکند.
در این بخش به اهمیت پروژههای لایه دومی میپردازیم. اجازه دهید کار را با یک پرسش مهم شروع کنیم، بعد از اتریوم 2 آیا نیازی به پروژههای لایه دوم هست؟
همان طور که پیش از این گفته شد به پروژههای لایه دومی بعد از اجرای اتریوم 2 باز هم نیاز است. زیرا حجم تراکنشهای اتریوم و درخواست برای این شبکه بسیار بالا میباشد. البته این در حالی است که اتریوم هنوز در سیستم مالی جایگزین بانکها نشده است، توجه کنید در این صورت چه حجم سنگینی از تراکنشها را باید پردازش کند. در نتیجه لایه دومیها همیشه برای بهبود عملکرد شبکه اتریوم نیاز هستند.
همچنین پروژههای لایه دومی با ذخیره کردن غیرمتمرکز اطلاعات شبکه، هم باعث بهبود عملکرد شبکه و هم باعث حفظ و ذخیره اطلاعات شبکه اتریوم به صورت ایمن میشوند. به این ترتیب دست قانون گذار از اطلاعات شبکه دور میماند. به بیان ساده اتریوم به پروژههای لایه دومی برای ارائه سرویس بهتر در زمان کمتر و با هزینه مقرون به صرفه تر نیاز دارد.
خوب است بدانید خود اتریوم بود که ابتدا ایده پروژههای لایه دومی و حتی لایه سومیها را در آینده داده و از طرفی از ابتدا عنوان کرده بودند که اتریوم از POW به POS تبدیل خواهد شد. همچنین آقای بوترین بسیار خوب از اهمیت پروژههای لایه دومی آگاه است به همین دلیل از مفهوم ورکل تری و اثبات دانش صفر در لایه دوم استفاده کرده است.
به نظر میرسد پروژههای لایه دومی رول آپها، جایگاه ویژگی در بین پروژههای لایه دومی داشته باشند. رول آپها دو نوع optimistic rollup و Zero-Knowledge Rollup میباشند. در optimistic تراکنشها با یک المان ساده و با دیدگاه خوش بینانه بررسی میشود و سپس تراکنشهای بررسی شده اصطلاحا مانند یک برگه لوله شده و به لایه یک برای ثبت روی شبکه اصلی اتریوم میفرستند اما اگر خطایی در تراکنشی رخ داد، آن را به بالا میفرستند و فرد خاطی را جریمه میکنند. همچنین در Zero-Knowledge، تراکنشها بسیار سخت بررسی و تایید میشود و سپس تراکنشها را لوله شده به لایه پایین تر میفرستند. به نظر میرسد با اجرای آپدیت کامل اتریوم 2 بین پروژههای لایه دومی که روی اتریوم فعالیت میکنند ارتباط برقرار میشود و تمامی این پروژهها با هماهنگی یکدیگر فعالیت خواهند کرد.
همچنین یکی دیگر از مزیتهای مهم لایه دومیها در بخش nft ها میباشد. به این ترتیب شما میتوانید nft خود را در لایه دوم که کارمزد پایین تری دارد ایجاد کنید و در لایه اول بفروشید.
بیشتر بخوانید: قیمت اتریوم
بررسی اهداف اتریوم

به بیان ساده اتریوم قصد دارد علاوه بر ایجاد و قابلیت انتقال ارزش به صورت مجازی، در توزیع اطلاعات و قدرت توازن ایجاد کند، این پروژه در نظر دارد با حذف واسطهها (نهادهای متمرکز) به این هدف مهم دست یابد. حال این واسطه در بخشی ممکن است یک شرکت ذخیره سازی اطلاعات با استفاده از فضای ابری باشد و یا حتی واسطههای بزرگی مانند بانکها باشند. مهمترین هدف تیم فنی اتریوم که در تمامی کنفرانسها به آن اشاره شده، حفظ قابلیت غیرمتمرکز بودن این شبکه میباشد. به این ترتیب تمامی پروژههایی که روی این شبکه ایجاد میشوند با استفاده از یک زیر ساخت غیرمتمرکز میتوانند یک برنامه غیرمتمرکز برای ارائه سرویس به کاربران خود ایجاد کنند.
ویژگیهای اتریوم

در این بخش قصد داریم ویژگیهای منحصربه فرد اتریوم را که باعث تحول در بخشهای مختلف شده است را با شما در میان بگذاریم:
- ارائه سیستم پرداختهای مالی همتا به همتا.
- حفظ اصل ناشناس بودن در پرداختها.
- غیرمتمرکزترین شبکه بعد از بیت کوین متعلق به اتریوم میباشد.
- حذف نهادهای متمرکز که باعث از بین رفتن فساد میشود.
- زنده بودن شبکه، به گونه ای که تیم فنی آن مدام در حال کار برای بهبود عملکرد شبکه هستند.
- ایجاد یک زیرساخت غیرمتمرکز برای ایجاد برنامههای غیرمتمرکز.
- تیم فنی بسیار قوی و منسجم.
- ایجاد یک شبکه ایمن با استفاده از مفهوم اثبات دانش صفر.
- دستیابی به سرعت بالا در تایید تراکنشها در آینده با استفاده از پروژههای لایه دوم.
معرفی رقبای اتریوم

بزرگترین رقیبان اتریوم پروژههای لایه اولی مانند اسمارت چین، سولانا، کاردانو، ترون، تزوس، نئو، االگورند و… میباشند. در بسیاری از موارد متوجه شده ایم که اگر خبر بدی مانند به تاخیر افتادن آپدیت اتریوم منتشر شود، ارز مربوط به این پروژهها سریعا پامپ میشوند. اما سوالی بسیار مهم در اینجا وجود دارد که بعد از اتریوم 2، چه اتفاقی برای رقیبهای اتریوم میافتد؟ مگر آنها برای حل مشکل مقیاس پذیری اتریوم به وجود نیامده بودند، پس تکلیف آنها چیست؟
قبل از هر چیزی خوب است بدانید بزرگترین مزیت اتریوم نسبت به رقیبان خود غیرمتمرکز بودن این شبکه است. اما در خصوص اهداف اتریوم و رقیبانشان باید بدانید که، درست است که هدف همه این پروژهها مقیاس پذیری میباشد اما تفاوتهایی در در مدل اجماع، قراردادهای هوشمند دارند که باعث میشود بازار هدف آنها متفاوت باشند. برای مثال آقای بوترین در مصاحبه ای اعلام کرد که برای اغلب مردم عادی مترکز بودن و یا نبودن یک پلتفرم اهمیتی ندارد و به همین دلیل است که اکثرا مردم در آرژانتین از ارز اسمارت چین استفاده میکنند. او همچنین اضافه کرد صرافی بایننس و شبکه مربوط به آن اسمارت چین همیشه با تقاضا روبه رو است زیرا بسیار ساده و کاربر پسند میباشد.
مهمترین نکته اینجاست که بسیاری از پروژههای لایه اولی که در حال حاظر وجود دارند در آینده از بین خواهند رفت. اما در حال حاظر وجود این پروژهها برای اتریوم خوب است زیرا علاوه بر ایجاد رقابت، باعث میشود کاربران از پتانسیل بزرگ اتریوم مطلع شوند. برای مثال زمانی که سولانا به عنوان یک بلاکچین غیرمتمرکز مورد حمله قرار میگیرد و شبکه آن توسط تیم فنی آن خاموش میشود، همه متوجه شدند که این شبکه غیرمتمرکز نیست و بیشتر از پایداری شبکه اتریوم مطلع میشوند.
اما آیا با وجود سرمایه گذاری شرکتهای بزرگ روی پروژههای لایه اولی بازهم امکان از بین رفتن این پروژهها وجود دارد؟ دوستان درسته که یکی از مهمترین فاکتورهای بررسی فاندامنتال یک پروژه بررسی سرمایه گذاران آن پروژه است. اما باید بدانید در صورت خطر این شرکتها به گونه ای سهام خود را میفروشند که کسی اصلا متوجه نمیشود و از طرفی امکان ورشکستگس خود سرمایه گذاران نیز وجود دارد که در نهایت باعث آسیب زدن به یک پروژه میشود. برای مثال از بین رفتن صرافی ftx ضربه سختی به کل بازار مخصوصا ارز سولانا که مورد حمایت این پروژه بود زد. پس صرفا به اسامی پشت پروژهها توجه نکنید.
در نهایت پروژههایی که توانایی بالایی دارند و توانسته اند اهداف خود را عملی کنند باقی میمانند. آقای بوترین در یک مقاله به نام آخر بازی سرنوشت تمامی پروژههای لایه اولی را این گونه شرح میدهد. در آخر تمامی پروژههای لایه اولی موازی و هماهنگ با یکدیگر به هم متصل میشوند و یک شبکه یکپارچه را برای ارائه سرویسها به وجود میآورند. پس پروژه ای دشمن اتریوم نیست و اتریوم نیز باعث نابودی پروژه ای نمیشود و فقط اتریوم با دیگر پروژههای لایه اولی همکاری خواهد کرد. اما لیدر اصلی این شبکهها اتریوم خواهد بود؟ این سوال جواب دقیقی ندارد، ممکن است شرکتهای بزرگی مانند مایکروسافت و سایر شرکتها بتوانند یک شبکه غیرمتمرکز با قابلیتهای بهتری ارائه بدهند که جای اتریوم را بگیرد اما برای مشخص شدن این موضوع تنها باید صبر کرد.
سخن پایانی
وایت پیپر اتریوم یک منشور جامع است که نحوه عملکرد و قابلیتهای بلاکچین اتریوم را تشریح میکند. این بلاکچین، با ارائه زبان برنامهنویسی تورینگ کامل و قابلیت اجرای قراردادهای هوشمند، این امکان را به توسعهدهندگان میدهد تا برنامههای توزیع شده و اپلیکیشنهای قابل اعتماد را بر روی آن ایجاد کنند. با استفاده از فناوری بلاکچین، اتریوم امنیت، شفافیت و تغییرناپذیری تراکنشها را فراهم میکند. همچنین، با معماری لایههای متعدد و امکان ارتقاء و توسعه، اتریوم به عنوان یک بستر قدرتمند برای اجرای برنامهها و توسعه پروژههای نوآورانه در زمینههای مختلف اقتصادی و فناوری شناخته میشود. با توجه به ویژگیهای منحصر به فرد و جامعیت وایت پیپر اتریوم، این بلاکچین به عنوان یکی از مهمترین و موفقترین پروژههای بلاکچین در جهان شناخته میشود و همچنان به عنوان یکی از اصلیترین عوامل تحول در صنعت بلاکچین و اقتصاد دیجیتال تلقی میشود.
ممنون که تا پایان مقاله”وایت پیپر اتریوم چیست؟“همراه ما بودید.
بیشتر بخوانید:
تیم محتوا
مهدی بابایی نویسنده حوزه آموزش ایردراپها و بازیهای مبتنی بر بلاکچین در زوم ارز است. تمرکز اصلی او بر تهیه راهنماهای مرحله به مرحله برای شرکت در ایردراپها، معرفی ساز و کار بازیهای کلیکی (Tap-to-Earn) و آموزشهای کاربردی مرتبط با کیف پولها و اتصال آنها به پلتفرمهای آنچین، به ویژه در اکوسیستم TON میباشد.رویکرد او در تولید محتوا، ارائه توضیحات شفاف و قابل اجرا، همراه با اشاره به محدودیتها و ریسکهای رایج این حوزه است؛ از جمله احتمال تغییر قوانین پروژهها، نامشخص بودن نتیجه ایردراپها و ضرورت رعایت نکات امنیتی برای جلوگیری از کلاهبرداری. مطالب مهدی بابایی در چارچوب استانداردهای تحریریه زوم ارز و با تأکید بر دقت اطلاعات و بی طرفی منتشر میشود.محتوای ارائه شده توسط ایشان صرفا جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد و توصیه سرمایه گذاری یا تضمین دریافت پاداش/درآمد محسوب نمیشود.
جامع و مفید بود.
invalid-image