ارز اپتوس APT چیست؟ | آینده ارز اپتوس

ارز آپتوس APT چیست؟، مقیاس پذیری یکی از بزرگترین مشکلات پروژه‌های لایه اولی کریپتویی می‌باشد. برای مثال شبکه بیت کوین توانایی پردازش 7 تراکنش و اتریوم 25 تراکنش در ثانیه را دارند، این در حالی است که بانک‌ها چند هزار تراکنش در ثانیه را قادر به پردازش هستند. پس اتریوم با این سرعت پایین نمی‌تواند جایگزین بانک‌ها شود و از طرفی برای آینده دنیای متاورس و وب 3، تعداد تراکنش‌های بسیار زیادی نیاز است. بسیاری از پروژه‌ها مانند سولانا و یا ترون و اسمارت چین برای بر طرف کردن این ضعف ایجاد شده اند که البته یا امنیت و یا غیرمتمرکز بودن را فدای سرعت بالا در تایید تراکنش‌ها کرده اند. از این رو تا به امروز هیچ پروژه ای سه گانه مقیاس پذیری، امنیت، غیرمتمرکز بودن را نتوانسته به طور یکجا ایجاد کند.

اما امروز در این مقاله پروژه آپتوس Aptos را که برای تحقق سه گانه مقیاس پذیری، امنیت، عدم تمرکز بنیان شده را به شما معرفی می‌کنیم. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا از مباحث فنی این ارز دیجیتال و همچنین ویژگی‌های آن که باعث تمایز بلاکچین این پروژه با سایر پروژه‌ها شده است را باهم بررسی کنیم.

ارز اپتوس APT چیست؟

ارز APT، ارز بومی بلاکچین آپتوس Aptos می‌باشد که تمامی کارمزهای تراکنش‌ها با استفاده از این ارز پرداخت می‌شود. همچنین از این ارز برای پاداش به ولیدیتورهای شبکه استفاده می‌شود. در نظر داشته باشید کاربرانی که این ارز را داشته باشند در تصمیمات حاکمیتی و ارتقا پروتکل و ایمن سازی هر چه بیشتر بلاکچین این پروژه مشارکت خواهند کرد.

نیم نگاهی به توکن آپتوس Aptos

تاریخچه و بنیان گذاران پلتفرم آپتوس Aptos

برای بررسی تاریخچه آپتوس Aptos بد نیست ابتدا به پروژه بلاکچینی فیس بوک بپردازیم. بنیاد فیس بوک که امروزه به متا تغییر نام داده در راستای تعیین اهداف و چشم اندازهای بلند مدت خود نام خود را به متا تغییر داد و همچنین قبل از آن نیز ادغام بخش‌های مختلف با تکنولوژی بلاکچین را شروع کرده بود. ابتدا این پروژه با نام لیبرا شروع به فعالیت کرد و سپس در سال 2020 به diem تغییر نام داد. این پروژه در ژانویه سال 2022 متوقف شد، به نظر می‌رسد سخت گیری‌های سازمان بورس و اوراق بهادار آمریکا نسبت به ارز‌های گرام که محصول تلگرام بود و diem که محصول شرکت متا و سایر پروژه‌های این چنینی باعث این توقف بوده باشد. در هر صورت پروژه diem دقیقا در سالی که باید به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز می‌کرد، متوقف شد. اما آقای Mo Shaikh که الان به عنوان مدیر عامل پروژه Aptos و آقای Avery Ching که مسئول مدیر ارشد فناوری این پروژه است، پروژه Aptos را ادامه دادند. این دو روی پروژه بلاک چینی Diem در متا با یکدیگر هم  کار بودند و بعد از ایجاد Aptos نیز با کمک چندین تن از همکاران خود در پروژه Diem یک گروه مستقل از دکترها، محققان، مهندسان، طراحان و استراتژیست‌ها تشکیل دادند. همچنین تیم آپتوس Aptos چندین کارمند سابق سولانا مانند Austin Virts رئیس بازاریابی سولانا را استخدام کرده است. البته علاوه بر ایشان بسیاری از حامیان سولانا نیز به پروژه Aptos پیوسته اند.

دو شخص تاثیر گذار این پروژه آقای Mo Shaikh و Avery Ching سال‌ها تجربه به عنوان توسعه‌دهنده و مهندس ارشد در صنعت بلاک چین را دارند.

خوب است بدانید پروژه Aptos توانسته در چندین نوبت سرمایه گذاران بزرگ و سازمانی مانند صرافی ftx، بایننس و شرکت‌های سرمایه گذاریa16z  ، Multicoin Capital را به خود جذب کند.

عملکرد پلتفرم آپتوس Aptos

همان طور که گفته شد بلاکچین آپتوس Aptos برای رفع مشکل مقیاس پذیری شروع به فعالیت کرده است و به گفته تیم این پروژه، بلاکچین Aptos توان پردازش 130 تا 150 هزار تراکنش در ثانیه را دارد و این کار را با استفاده از موتور اجرای موازی خود انجام می‌دهد. این بلاکچین از زبان برنامه نویسی به نام Move که مبتنی بر زبان کد نویسی Rust می‌باشد برای اجرای قراردادهای هوشمند استفاده کرده است. به بیان ساده این بلاکچین به دنبال ایجاد یک بستر مناسب برای پلتفرم‌های DApps و وب 3 می‌باشد. تاکنون پلتفرم‌های زیادی در بخش‌هایی مانند: صرافی‌های غیرمتمرکز، پروتکل‌های وام دهی، پلتفرم‌های تامین نقدینگی روی این بلاکچین پیاده سازی شده اند و هر چه بیشتر اکوسیستم این پروژه گسترش یابد ارزش ارز این بلاکچین یعنی APT بیشتر می‌شود. اما در ادامه بیشتر با مباحث فنی و بخش‌های مهم این پروژه آشنا می‌شویم:

• رویکرد آپتوس Aptos:

رویکرد این پروژه ارائه پیشرفته‌ترین فناوری‌ها به همراه امنیت بالا می‌باشد. تیم این پروژه به دنبال ایجاد شبکه ای غیرمتمرکز، ایمن و مقیاس پذیر می‌باشد که توسط جامعه ای که از آن استفاده می‌کند، اداره شود و همچنین توسعه‌دهندگان و کاربران به بسیاری از گزینه‌های مختلف مانند بازیابی کلید، مدل‌سازی داده‌ها، استاندارد‌های قرارداد هوشمند، استفاده از منابع، حریم خصوصی دسترسی خواهند داشت.

خوب است بدانید بیشتر بلاکچین‌ها تراکنش‌ها را به صورت متوالی اجرا می‌کنند. به این ترتیب یک تراکنش ناموفق یا افزایش تقاضا در شبکه می‌تواند عملکرد کل زنجیره را تحت تاثیر قرار دهد. اما در آپتوس Aptos تراکنش‌ها به صورت افقی و عمودی پردازش می‌شود. به بیان ساده همه تراکنش‌ها به طور همزمان پردازش می‌شوند و سپس اعتبار این تراکنش‌ها سنجیده شده و در مرحله آخر تراکنش‌هایی که با خطا مواجه شده را یا لغو و یا یک بار دیگر انجام خواهند داد. از زمان پردازش تراکنش‌ها تا مرحله تایید اعتبار، این تراکنش‌ها در حافظه کتابخانه تراکنش‌ها ذخیره خواهد شد. عملکرد اعتبارسنج‌ها را در تصویر زیر می‌توان مشاهده کرد:

• زبان برنامه نویسی:

همان طور که گفته شد بلاکچین آپتوس Aptos برای امنیت و مقیاس پذیری بیشتر از زبان برنامه نویسی Move که الهام گرفته از زبان Rust است بهره گرفته و پشتیبانی Move از قابلیت ارتقاء ماژول و قابلیت برنامه‌ریزی جامع، تغییرات پیکربندی یکپارچه را امکان‌پذیر می‌کند و از ارتقاء خود بلاکچین Aptos پشتیبانی می‌کند.

اما توجه داشته باشید که بسیاری از پروژه‌های کریپتویی از زبان برنامه نویسی سالیدیتی استفاده می‌کنند. حال اگر یک بلاکچین از زبان دیگری استفاده کند خوب است یا بد؟!

در زمان شروع به کار بلاکچین کاردانو، این پروژه از زبان برنامه نویسی هسکل برای امنیت بیشتر استفاده کرد. این زبان برنامه نویسی برای پروژه‌های هوا فضا و کد نویسی‌های مربوط به بخش امنیتی ارتش آمریکا استفاده می‌شود. اما قبل از اضافه شدن قابلیت اجرایی قرارداد هوشمند به بلاکچین کاردانو، یک آپدیت صورت گرفت و یک تبدیل کننده به این بلاکچین اضافه شد. وظیفه این موتور converter تبدیل زبان برنامه نویسی سالیدیتی به هسکل و اجرایی کردن پروژه‌ها روی بلاکچین کاردانو است.

اما در مورد بلاکچین آپتوس Aptos، بسیاری از پروژه‌هایی که زبان برنامه نویسی آن‌ها Move نباشد نمی‌توانند به اکویسیستم این پروژه اضافه شوند. این موضوع یک شمشیر دو لبه است از یک طرف هکرهای کمتری این پروژه‌ها را تهدید می‌کنند اما از طرفی دیگر توسعه دهندگان و پروژه‌های کمی با این زبان برنامه نویسی وجود دارند. اما ممکن است Aptos نیز مانند کاردانو از یک ماشین تبدیل برای ایجاد پلی بین زبان‌های برنامه نویسی استفاده کند.

• داده‌ها:

در این قسمت اطلاعاتی را که در بلاکچین این پروژه وجود دارد را بررسی می‌کنیم:

تراکنش‌ها:

هر تراکنشی که انجام شود حاوی اطلاعات زیر است:

1. احراز هویت تراکنش: این احراز هویت با استفاده از یک یا چند امضا دیجیتالی تایید می‌شود.
2. آدرس حساب فرستنده.
3. Payload: برای یک تراکنش همتا به همتا، ورودی‌ها حاوی اطلاعات گیرنده و مبلغی است که به آنها منتقل می‌شود.
4. هزینه تراکنش.
5. حداکثر هزینه تراکنش: مبلغی است که شبکه مجاز می‌باشد در صورت نیاز آن را برای انجام تراکنش خرج کند. این مبلغ باید تعیین شود وگرنه ممکن است تراکنش انجام نشود و باید دوباره تراکنش را تکرار کرد.
6. شماره ترتیب تراکنش: این شماره باید با شماره توالی ذخیره شده در حساب فرستنده هنگام انجام تراکنش یکسان باشد. بعد از هربار تراکنش این شماره برای امنیت بیشتر افزایش پیدا می‌کند.
7. زمان انقضا: زمانی که بعد از آن تراکنش بی اعتبار خواهد شد.
8. شناسه زنجیره: زنجیره ای که تراکنش باید در آن پردازش شود را شناسایی می‌کند، این کار برای جلوگیری از خطا و حفاظت بیشتر انجام می‌شود.

رویدادها:

رویدادها هنگام انجام یک تراکنش ایجاد می‌شوند. هر ماژول می‌تواند رویدادهای خود را تعریف کند و انتخاب کند که چه زمانی این رویدادها پس از اجرا منتشر شود. به عنوان مثال، در حین انتقال کوین، هر دو حساب فرستنده و گیرنده به ترتیب SentEvent و ReceivedEvent را منتشر می‌کنند.

حساب‌ها:

هر حساب، با یک ظرفیت منحصر به فرد 256 بیتی به عنوان یک حساب شناسایی می‌شود. حال اگر شما یک تراکنش به آدرسی بزنید که تا کنون وجود نداشته است، یک حساب جدید در دفتر کل ایجاد می‌شود.

دفتر کل:

این بلاکچین ماشین مجازی مخصوص به خود را دارد که وظیفه اجرایی قراردادهای هوشمند را بر عهده دارد.

• همگام سازی حالت:

بلاک چین Aptos با هدف ارائه یک سیستم با توان عملیاتی بالا و تاخیر کم در پردازش، برای همه کاربران نیاز به یک بلاکچین با پروتکل همگام سازی حالت دارد. برای دستیابی به این ویژگی، بلاکچین آپتوس Aptos از تاریخچه دفتر احراز هویت و اثبات وضعیت گواهی شده توسط اعتبارسنجی‌ها، نودهای کامل و تکرار کننده‌ها برای ارائه یک پروتکل هماهنگ سازی انعطاف پذیر و قابل تنظیم استفاده می‌کند.

• کارمزد تراکنش‌ها:

تمامی تراکنش‌ها در بلاکچین Aptos دارای یک قیمت مشخصی برای کارمزد تراکنش‌ها است. این نرخ به ولیدیتورها اجازه می‌دهد آن‌هایی که ارزش بیشتری را دارند اولویت بندی کند و همچنین تراکنش‌های کم ارزش کنار گذاشته می‌شود. در نتیجه با گذشت زمان، برای اطمینان از اینکه هزینه‌های استفاده از بلاک چین Aptos متناسب با هزینه‌های واقعی استقرار سخت‌افزار، نگهداری و عملیات نودها است، برآورد می‌شود. علاوه بر این، توسعه دهندگان این فرصت را خواهند داشت تا برنامه‌هایی را با مبادلات هزینه‌های مختلف بین محاسبات، ذخیره سازی و شبکه طراحی کنند.

• ایمنی Aptos:

بلاکچین Aptos از دو پروتکل اجماع Proof-of-Stake و AptosBFT استفاده می‌کند. AptosBFT کاملاً شبیه DiemBFT است که در ابتدا برای Diem ساخته شده بود. BFT به معنای «تحمل‌کننده خطای بیزانس» است و شبکه‌ای در صورتی که بتواند به کار عادی خود ادامه دهد، حتی اگر برخی از اعضای آن آفلاین شوند یا مخرب باشند، به شبکه‌ای مقاوم به خطای بیزانسی گفته می‌شود. الگوریتم‌ها وضعیت روی زنجیره را تجزیه و تحلیل می‌کنند تا به طور خودکار زنجیره را به روز کنند به این ترتیب ولیدیتورها بدون دخالت انسان تنظیم می‌شود.

• Aptos Bridge:

این شبکه که توسط بنیاد LayerZero ایجاد شده، یک پل بین بلاکچین‌ها ایجاد کرده است که با استفاده از آن کاربران می‌توانند سه ارزEthereum ، USDC ،USDT را از بلاکچین‌های Ethereum ،BNB Chain ،Polygon ،Avalanche ،Optimism به شبکه Aptos منتقل کنند.

اما دلیل اصلی شهرت این پروژه بین کاربران چیست؟!

این بلاکچین بر رشد اکوسیستم خود تمرکز کرده است. از همین رو تست نت خود را به نام AIT که مخفف Aptos Incentivized Testnet است را در 4 فاز اجرایی کرده است. سه فاز اول آن برای آزمایش بخش‌های مختلف این شبکه می‌باشد که میلیون‌ها تراکنش انجام شده و ده‌ها هزار نود روی این شبکه ایجاد شده است. همچنین بنیاد‌هایی مانند: Protagonist ،Pontem Network ،Solrise Finance ،MartianDAO ،PayMagic در حال توسعه و آزمایش این شبکه بوده اند. لازم به ذکر است که Aptos به تیم‌ها و افرادی که روی توسعه این شبکه کار می‌کنند، کمک مالی می‌کند.

در نهایت در تاریخ 12 اکتبر 2022 این پروژه شبکه اصلی خود را در فاز چهارم راه اندازی کرد. همچنین تیم Aptos اعلام کرده است که در حال توسعه AptosBFT  (نسخه 5) هستند و آن را در یک آپدیت در آینده منتشر خواهند کرد. خوب است بدانید کسانی که در شبکه آزمایشی این پروژه مشارکت کردند تعداد 150 تا 300 عدد از ارز APT را پاداش گرفتند. در زمان واریز این ارز و قیمت لیست شدن آن تقریبا ارزشی معادل 1000 دلار داشت که همین موضوع باعث فراگیر شدن محبوبیت این پروژه بین کاربران شد.

ویژگی‌های پلتفرم آپتوس Aptos

در این بخش قصد داریم ویژگی‌های این پلتفرم را برای شما مطرح کنیم:

• استفاده از یک زبان برنامه نویسی خاص که امنیت بالاتری دارد.
• سابقه درخشان و تجربه بالای بنیان گذاران و تیم پروژه.
• اداره پلتفرم به صورت غیرمتمرکز و با استفاده از الگوریتم POS.
• ایجاد ارتباط بین چندین بلاکچین با استفاده از پروتکل Bridge این پلتفرم.
• سرعت بالا در تراکنش‌ها و ثبت 150هزار تراکنش و حل مشکلات مقیاس پذیری که نتیجه آن کاهش کارمزدها شده است.
• سرمایه گذاری و پشتیبانی صرافی‌ها و شرکت‌های سرمایه گذاری بزرگ.
• تحمل خطای بیزانس بالا که موجب ایمنی این شبکه شده است.

امنیت پلتفرم آپتوس Aptos

همان طور که در بخش‌های پیش عنوان شد این پلتفرم تحمل خطای بیزانس بالایی دارد و از طرفی از زبان برنامه نویسی MOVE که امنیت بالاتری دارد استفاده می‌کند. همچنین اداره این پلتفرم به صورت غیرمتمرکز و با استفاده از رای گیری کاربران آن انجام می‌شود.

اما علاوه بر موارد بالا قراردادهای هوشمند این پروژه توسط نهاد CertiK بررسی و تایید شده است. در گزارش منتشر شده از این نهاد هیچ شکاف امنیتی بزرگی در این پروژه رویت نشده است.

بررسی روند قیمت ارز دیجیتال آپتوس APT

در قسمت‌های قبلی مقاله به معرفی رمز ارز APT که ارز بومی بلاکچین آپتوس Aptos است، پرداختیم. همانطور که گفته شد، بلاکچین آپتوس برای رفع مشکل مقیاس پذیری شروع به فعالیت کرده است و به گفته تیم این پروژه می‌تواند 130 تا 150هزار تراکنش در ثانیه را انجام دهد. از APT می‌توان به عنوان کارمزد تراکنش‌ها در شبکه و برای پاداش به ولیدیتورها استفاده نمود. دارندگان این توکن می‌توانند در تصمیمات حاکمیتی بلاکچین این پروژه شرکت کنند. تا اینجای مقاله به طور کامل با این ارز دیجیتال آشنا شدید، حال وقت آن رسیده است که به بررسی روند قیمت آن بپردازیم.

رمز ارز APT در تاریخ 19 اکتبر 2022 با قیمت 8.5482 دلار در بازار به فروش می‌رفت. این ارز دیجیتال یک روند نزولی را طی نموده تا اینکه در تاریخ 23 اکتبر 2022 به سطح قیمت 10.05 دلار رسید. همچنین توجه نمایید که 23 اکتبر 2022 یعنی حدود یک ماه پیش اوج قیمت این رمز ارز بوده است. این رمز ارز تا تاریخ 28 اکتبر 2022 یک روند صعودی را طی نموده و در ابتدای ماه نوامبر قیمت آن کاهش یافته و به محدوده 8.1193 دلار رسید. لازم به ذکر است که این ارز دیجیتال تا آخر ماه نوامبر یک روند نزولی را طی کرده است. در ادامه قادر خواهید بود روند قیمت این ارز دیجیتال را مشاهده نمایید.

کیف پول‌های پشتیبانی کننده ارز دیجیتال آپتوس APT

همانطور که می‌دانید کیف پول‌های موجود در بازار ارزهای دیجیتال برای ذخیره سازی رمز ارزها مورد استفاده قرار می‌گیرند. کیف پول‌های سخت افزاری و نرم افزاری بسیاری مشاهده می‌شود که هر کدام کاربرد مخصوص به خود را دارند. برای مثال کیف پول‌های نرم افزاری به دلیل سهولت در استفاده بیشتر مورد استفاده افراد قرار می‌گیرند. کیف پول‌های سخت افزاری به دلیل هزینه بالایی که دارند کمتر توجه افراد را به خود جلب می‌نمایند، اما از امنیت بالایی برخوردار هستند. کیف پول‌هایی که در ادامه مقاله نام می‌بریم، کیف پول‌هایی هستند که می‌توانید از آنها برای ذخیره سازی رمز ارز آپتوس APT استفاده نمایید.

• کیف پول تراست

تراست ولت یکی از کیف پول‌های نرم افزاری می‌باشد که در نسخه‌های اندروید و ios قابل استفاده می‌باشد. در واقع می‌توان گفت که این کیف پول غیرمتمرکز، متن باز و مخصوص دستگاه‌های تلفن همراه می‌باشد و امکان ذخیره سازی رمز ارزهای مختلفی را به کاربران می‌دهد.

• کیف پول سیف پل

سیف پل را می‌توان به عنوان یکی از کیف پول‌های محبوب و پرکاربرد معرفی نمود. این کیف پول در دو نوع سخت افزاری و نرم افزاری موجود می‌باشد که در اینجا منظور کیف پول نرم افزاری سیف پل است. کیف پول نرم افزاری سیف پل خدمات گوناگونی را همچون ذخیره، ارسال، دریافت و ترید ارزهای دیجیتال را به کاربران ارائه می‌دهد.

صرافی‌های پشتیبانی کننده ارز دیجیتال آپتوس APT

صرافی‌هایی که در این قسمت از مقاله نام می‌بریم از جمله صرافی‌هایی می‌باشند که برای خرید و فروش رمز ارز آپتوس APT مورد استفاده قرار می‌گیرند. همانطور که در مقالات بسیاری گفته شده است، صرافی‌ها در دو نوع متمرکز و غیرمتمرکز وجود دارند. صرافی‌های متمرکز از جمله صرافی‌هایی هستند که توسط شخص یا شرکت خاصی اداره می‌شوند و ملزم به پیروی از قوانین و مقررات هستند. در ارتباط با صرافی‌های غیرمتمرکز می‌توان گفت معاملات خود را بدون واسطه و به صورت همتا به همتا انجام می‌دهند.

از جمله صرافی‌های متمرکزی که از ارز دیجیتال آپتوس APT پشتیبانی می‌کنند می‌توان به صرافی بایننس، کوینکس، بای بیت، هیوبی و آپ بیت اشاره نمود. صرافی‌های غیرمتمرکز پشتیبانی کننده ارز دیجیتال آپتوس شامل صرافی پنکیک سواپ و لیکوئید سواپ می‌باشند. همانطور که مطالعه نمودید، این صرافی‌ها از جمله صرافی‌های خارجی می‌باشند که کاربران ایرانی به دلیل تحریمات موجود برای کار با آنها باید از نرم افزار تغییر IP ثابت یا VPS استفاده نمایند.

نحوه خرید و فروش ارز دیجیتال آپتوس APT

در قسمت قبلی مقاله شما کاربران عزیز زوم ارز با تعدادی از صرافی‌های پشتیبانی کننده رمز ارز آپتوس APT آشنا شدید. در صرافی‌هایی که نام بردیم شما می‌توانید به خرید و فروش ارز دیجیتال آپتوس بپردازید. برای خرید و فروش کافیست در یکی از صرافی‌های پشتیبانی کننده ثبت نام و احراز هویت کنید. در صرافی‌های غیرمتمرکز نیازی به ثبت نام نیست و تنها می‌توانید با اتصال کیف پول خود به پلتفرم به انجام مبادلات بپردازید.

علاوه بر صرافی‌هایی که در قسمت قبلی نام بردیم، صرافی‌های دیگری نیز از این ارز دیجیتال پشتیبانی می‌کنند. برای آشنایی با لیست کامل صرافی‌های پشتیبانی کننده قادر خواهید بود به سایت کوین مارکت کپ مراجعه نمایید. پس از ورود به وب سایت کوین مارکت کپ رمز ارز آپتوس APT را جستجو نموده و وارد صفحه اصلی این رمز ارز شوید. در قسمت Markets می‌توانید با تمامی صرافی‌های پشتیبانی کننده آن آشنا شوید. همچنین برای خرید و فروش APT می‌توانید از امکانات کیف پول‌ها همچون سواپ و صرافی داخلی استفاده نمایید.

آینده پروژه آپتوس Aptos

پروژه‌های لایه اولی در حال حاضر هر کدام مانند دریاچه‌هایی جدا افتاده هستند. احتمالا در آینده ای نزدیک این دریاچه‌ها به یکدیگر متصل خواهند شد. در همین زمینه ویتالیک بوترین خالق اتریوم یک مقاله به نام آخر بازی منتشر کرد که در آن به ارتباط و متصل شدن بلاکچین‌ها در آینده اشاره شده است. علاوه بر این، بلاکچین آپتوس Aptos با سرمایه گذاران بزرگ و همچنین تکنولوژی جدید خود، به نظر می‌رسد می‌تواند در بین پروژه‌های لایه اولی آینده روشنی داشته باشد.

البته موفقیت پروژه‌های لایه اولی خیلی به پروژه‌هایی که جزء اکوسیستم آن می‌شوند هم بستگی دارد. زیرا گسترش اکوسیستم پروژه‌های لایه اولی و گردش مالی روی آن باعث بزرگتر شدن اقتصاد و همچنین توانایی‌های آن پروژه لایه اولی می‌شود.

بررسی وایت پیپر اپتوس

وایت پیپر اپتوس از دیدگاه فنی

تیم فنی اپتوس بلاکچین‌های فعلی را به دلیل اختلال مکرر، هزینه‌های بالا، محدودیت‌های توان عملیاتی کم و نگرانی‌های امنیتی متعدد، ناقص می‌داند و برای حل این مشکلات بلاکچین خودش را راه اندازی کرده است. در این بخش قصد داریم اجزا مختلف بلاکچین این پروژه و نوع عملکرد آن‌ها را بررسی کنیم.

برای درک بهتر از رفتار بلاکچین اپتوس به عکس زیر توجه کنید:

همان طور که در تصویر مشخص است این شبکه از تعداد زیادی ولیدیتور (دایره‌های سفید) تشکیل شده که باید با یکدیگر همکاری (اجماع) کنند. مکانیسم اجماع مورد استفاده در بلاکچین Aptos یک مکانیسم اجماع گواه اثبات سهام (PoS) با تحمل خطای بیزانسی (BFT) بالا است.

“در مکانیسم pos، کاربران بنا به سیاست‌های هر پروژه، تعداد خاصی از ارز بومی آن بلاکچین را داخل شبکه قفل می‌کنند و تبدیل به ولیدیتور می‌شوند. ولیدیتورها وظیفه تایید تراکنش‌ها و تولید بلاک‌ها را برعهده دارند.”

” تحمل خطا بیزانسی (BFT) در بلاکچین به توانایی سیستم برای ادامه عملکرد صحیح حتی زمانی که تا یک سوم نود‌های شبکه از کار می‌افتند اشاره دارد. این امر از طریق پروتکل‌های اجماع به دست می‌آید که نیاز به اکثریت نودها برای توافق در مورد تراکنش‌ها و وضعیت بلاکچین دارد. BFT تضمین می‌کند که شبکه بلاکچین می‌تواند در برابر اقدامات مخرب یا نود‌های معیوب مقاومت کند و یکپارچگی و امنیت سیستم را حفظ کند.”

برگردیم به شبکه اپتوس، مکانیزم این شبکه برای تضمین امنیت و یکپارچگی بلاکچین با اجازه دادن به شبکه ای از ولیدیتورها برای پردازش تراکنش‌ها و رسیدن به اجماع در مورد وضعیت بلاکچین طراحی شده است. بلاکچین Aptos به طور خاص از AptosBFT، یک پروتکل اجماع مبتنی بر Jolteon استفاده می‌کند، که یک الگوریتم BFT است که با استفاده از تعدادی از نودها عمل می‌کند، که مجموعا N رای را در اختیار دارند، که در شبکه Aptos به عنوان “ولیدیتور” نامیده می‌شود. در نتیجه هر ولیدیتوری که تعداد بیشتری ارز APT را قفل کنند و کاربران بیشتری نیز به آن ولیدیتور رای دهند و آن را به عنوان نماینده خود انتخاب کنند، شانس بیشتری برای تولید بلاک خواهند داشت. همچنین پیکربندی N معمولاً روی 3f+1 تنظیم می‌شود، جایی که f نشان‌دهنده حداکثر تعداد ولیدیتور‌هایی که ممکن است معیوب یا مخرب باشند. این راه‌اندازی به شبکه اجازه می‌دهد تا حداکثر یک سوم از قدرت رای‌گیری را توسط ولیدیتورهایی که به خطر افتاده یا از کار بیفتند تحمل کند و تضمین می‌کند که پروتکل اجماع می‌تواند به درستی عمل کند.

در تصویر بالا یک ولیدیتور را می‌توانید ببینید که با رنگ خاکستری مشخص شده، این ولیدیتور نمونه ای از ولیدیتورهایی هستند که در فرآیند اجماع به دلیل نداشتن ارز کافی یا عملکرد ضعیف و یا حتی آفلاین بودن، شرکت نمی‌کنند.

Client ها نیز کاربرانی هستند که درخواست یک تراکنش و یا استعلام از وضعیت بلاکچین را دارند. همچنین Full node ها تراکنش‌های ارسال شده توسط کاربران Aptos را می‌پذیرند و آن‌ها را به طور مستقیم (یا غیر مستقیم) به ولیدیتورها ارسال می‌کنند و به این ترتیب در فرآیند پردازش تراکنش‌ها مشارکت می‌کنند.

Light client در بلاکچین Aptos کلاینت‌هایی هستند که به طور ایمن وضعیت‌های بلاکچین را جستجو کنند، این کلاینت‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که سبک و کارآمد باشند و به کاربران اجازه می‌دهند بدون نیاز به دانلود و ذخیره کل تاریخچه بلاکچین، با بلاکچین تعامل داشته باشند. کیف‌پول‌ها نمونه‌ای رایج از Light client ها هستند، زیرا آن‌ها اغلب برای عملکرد فقط نیاز به اطلاع از وضعیت فعلی حساب‌های خاص دارند.

اما اجازه بدید بررسی کنیم که طراحی بلاکچین Aptos چگونه می‌تواند نیازها و چالش‌های دنیای وب3 را رفع کند:

همان طور که در بخش‌های قبل اشاره شد، زبان برنامه نویسی این پروژه Move می‌باشد که نقشی اساسی در دستیابی به مقیاس پذیری و امنیت دارد. در ادامه تاثیر این زبان کدنویسی بر امنیت و مقیاس پذیری این بلاکچین را بررسی خواهیم کرد:

• مقیاس پذیری

در Aptos از موتور اجرای موازی Block-STM استفاده می‌کند که ادعا می‌کند 160000 تراکنش در ثانیه (TPS) توان عملیاتی دارد. این امر با موازی‌سازی optimistic محور و برنامه‌ریزی مشترک امکان‌پذیر می‌شود و امکان پردازش کارآمد حجم بالایی از معاملات را به طور همزمان فراهم می‌کند.

همچنین زبان Move از مقیاس پذیری بالا بدون به خطر انداختن تمرکز زدایی و امنیت پشتیبانی می‌کند. این موضوع برای غلبه بر «سه‌گانه بلاکچین»، که نشان می‌دهد دستیابی به هر سه تمرکز زدایی، امنیت و مقیاس‌پذیری به طور همزمان چالش برانگیز است، بسیار مهم است. Aptos و Sui، هر دو بلاکچین مبتنی بر Move، با بهینه‌سازی مقیاس‌پذیری و در عین حال حفظ درجه بالایی از امنیت و تمرکززدایی، به این چالش رسیدگی می‌کنند.

• امنیت

Move Prover یکی از ویژگی‌های زبان Move است که تأیید قراردادهای هوشمند را برعهده دارد. این بدان معنی است که Move Prover قراردادهای هوشمند نوشته شده در Move را از نظر ریاضی بررسی و صحت آن‌ها را تایید می‌کنند که به طور قابل توجهی امنیت آن‌ها را افزایش می‌دهد. Move Prover به توسعه دهندگان اجازه می‌دهد تا اطمینان حاصل کنند که قراردادهای آن‌ها عاری از اشکالات و آسیب پذیری‌ها است و در نتیجه خطر نقض امنیت را کاهش می‌دهد.

به طور خلاصه، زبان برنامه نویسی Move از طریق پشتیبانی از اجرای موازی و طراحی بهینه برای مقیاس پذیری، به مقیاس پذیری بلاکچین Aptos کمک می‌کند. همچنین امنیت را از طریق ویژگی‌هایی مانند Move Prover که امکان تأیید رسمی قرارداد را فراهم می‌کند و از طریق استفاده از مکانیسم‌های اجماع مانند AptosBFT و PoS که یکپارچگی و ایمنی بلاکچین را تضمین می‌کنند، افزایش می‌دهد.

اما اجازه بدید در ادامه برخی از مفاهیم مختلفی که در طراحی بلاکچین آپتوس به کار گرفته شده را بررسی کنیم:

Pipelining: به تقسیم پردازش تراکنش‌ها به مراحل جداگانه ای اشاره دارد که هر کدام می‌توانند به طور مستقل و موازی عمل کنند. در این رویکرد چندین عملیات در زمان اجرا با هم همپوشانی دارند. با تقسیم پردازش تراکنش به مراحلی مانند انتشار تراکنش، سفارش بلاک ابرداده، اجرای تراکنش موازی، ذخیره سازی دسته ای و صدور گواهینامه دفتر کل، Aptos می‌تواند به طور کامل از منابع فیزیکی موجود استفاده کند، کارایی سخت افزار را بهبود بخشد و اجرای موازی را فعال کند.

Modularity: معماری Aptos به صورت ماژولار طراحی شده است، به این معنی که هر یک از اجزای سیستم را می‌توان به طور مستقل توسعه، آزمایش و ارتقا داد. این طراحی از اجرای آپدیت‌ها سریع‌تر پشتیبانی می‌کند و به جای یک معماری یکپارچه، امکان توسعه هدفمند ماژول‌های جداگانه را فراهم می‌کند.

بررسی اهداف بلاکچین آپتوس

هدف بلاکچین Aptos دستیابی به چندین هدف حیاتی است که برای افزایش کاربرد، امنیت و مقیاس پذیری آن طراحی شده اند. در این بخش مهم‌ترین اهداف بلاکچین Aptos آورده شده است:

• دسترسی جهانی

هدف Aptos ارائه دسترسی جهانی و منصفانه به دارایی‌های غیرمتمرکز برای میلیاردها نفر است که آن را به یک جزء کلیدی در حوزه web3 تبدیل می‌کند.

• ایمنی و مقیاس پذیری

بلاکچین به گونه ای طراحی شده است که ایمنی و مقیاس پذیری را به طور قابل توجهی بهبود بخشد، و آن را قادر می‌سازد تا نیازهای میلیاردها نفر را در حال حاضر و آینده برآورده کند.

• به روز رسانی سریع و مکرر

 Aptos از ارتقاء مکرر و سریع شبکه پشتیبانی می‌کند و تضمین می‌کند که می‌تواند با نیازها و فناوری‌های در حال تحول سازگار شود بدون این که امنیت یا عملکرد آن به خطر بیفتد.

• نوآوری و سازگاری

 بلاکچین Aptos بسیار سریع و سازگار ساخته شده است که می‌تواند نیازهای میلیاردها نفر را در حال حاضر و در آینده با تمرکز بر بهبود تجربه کاربری برآورده کند.

• سرعت پردازش بالا

هدف Aptos ارائه سرعت تراکنش بالا، افزایش کارایی و قابلیت استفاده بلاکچین برای کاربردهای مختلف است.

• مقیاس پذیری پیشرفته

بلاکچین به گونه ای طراحی شده است که مقیاس پذیری بالایی داشته باشد و بتواند تعداد زیادی از تراکنش‌ها و کاربران را بدون به خطر انداختن عملکرد مدیریت کند.

• اقدامات امنیتی

 Aptos تدابیر امنیتی قوی را برای محافظت در برابر تهدیدات بالقوه و اطمینان از یکپارچگی بلاکچین ترکیب می‌کند.

• کارمزد پایین تراکنش

هدف Aptos ارائه هزینه‌های پایین در هر تراکنش است که آن را به گزینه ای جذاب برای مشاغل در هر اندازه تبدیل می‌کند.

• معماری ماژولار

 بلاکچین Aptos دارای معماری ماژولار است که امکان توسعه، آزمایش و ارتقاء اجزای جداگانه را به طور مستقل فراهم می‌کند و چرخه‌های انتقال اطلاعات را سریع تر و مقیاس پذیری را تسهیل می‌کند.

• حاکمیت جامعه

 Aptos توسط جامعه اداره می‌شود، با هدف بلند مدت ایجاد زیرساختی که می‌تواند برای بسیاری از شبکه‌ها استفاده شود و اطمینان حاصل شود که این فناوری توسط طیف گسترده ای از مشارکت کنندگان توسعه و بهبود می‌یابد.

این اهداف نشان دهنده تعهد Aptos به ایجاد یک بلاکچین ایمن، مقیاس پذیر و کاربرپسند است که می‌تواند از رشد و توسعه اکوسیستم web3 پشتیبانی کند.

بررسی ویژگی‌های بلاکچین آپتوس

بلاکچین Aptos با تمرکز بر پرداختن به محدودیت‌های فناوری‌های بلاکچین طراحی شده است و هدف آن ارائه امنیت، قابلیت اطمینان و مقیاس پذیری بی نظیر است. در این بخش سعی داریم جذاب‌ترین ویژگی‌های بلاکچین Aptos را بیان کنیم:

• سرعت تراکنش بالا

 Aptos قادر است 160000 تراکنش در ثانیه (tps) را انجام دهد که به طور قابل توجهی بالاتر از بسیاری از بلاکچین‌های دیگر است و آن را به گزینه ای جذاب برای مشاغل و توسعه دهندگانی تبدیل می‌کند که به دنبال پردازش سریع تراکنش هستند.

• هزینه‌های کم تراکنش

توان عملیاتی بالای Aptos نشان دهنده هزینه‌های پایین تراکنش است و آن را به گزینه ای مقرون به صرفه برای طیف وسیعی از کاربردها تبدیل می‌کند.

• مقیاس پذیری پیشرفته

 Aptos به گونه ای طراحی شده است که مقیاس پذیری بالایی داشته باشد و قادر به پشتیبانی از تعداد زیادی از تراکنش‌ها و کاربران بدون به خطر انداختن عملکرد باشد. این مقیاس پذیری برای توانایی بلاکچین در خدمت به اکوسیستم رو به رشد برنامه‌های کاربردی غیرمتمرکز (dApps) بسیار مهم است.

• اقدامات امنیتی

 Aptos از اقدامات امنیتی قوی، از جمله معماری ماژولار و پروتکل‌های مدیریت تغییر روی زنجیره تعبیه شده و برای محافظت در برابر تهدیدات احتمالی و اطمینان از یکپارچگی بلاکچین استفاده می‌کند.

• قابلیت ارتقاء کارآمد

بلاکچین Aptos بر قابلیت ارتقا تأکید دارد و به شبکه اجازه می‌دهد بدون هیچ گونه خرابی بهبود یابد. این امر توسط معماری ماژولار و پروتکل‌های مدیریت تغییر روی زنجیره تسهیل می‌شود و تضمین می‌کند که بلاکچین می‌تواند با نیازها و فناوری‌های در حال تحول سازگار شود.

• اجرای موازی تراکنش‌ها

 Aptos از موتور قراردادهای هوشمند Block-STM استفاده می‌کند که می‌تواند چندین تراکنش را به طور همزمان پردازش کند، به طور قابل توجهی سرعت تراکنش را افزایش داده و به طور بالقوه کارمزد تراکنش‌ها را کاهش می‌دهد.

• توسعه توسط جامعه

Aptos متن باز است و مشارکت‌های جامعه از جمله اپراتورهای نود، توسعه دهندگان، حساب رسان و سازندگان اکوسیستم را تشویق می‌کند. این رویکرد مشترک به بهبود مستمر و امنیت بلاکچین کمک می‌کند.

پشتیبانی از برنامه‌های غیرمتمرکز

 Aptos از طیف وسیعی از dApp ها، از جمله کیف پول، بازارهای NFT، بازارسازان خودکار و پلتفرم‌های معاملاتی غیرمتمرکز پشتیبانی می‌کند. این پشتیبانی برای کاربرد و پذیرش بلاکچین در اکوسیستم وب 3 بسیار مهم است.

این ویژگی‌ها Aptos را به گزینه‌ای جذاب برای کسب‌و کارها و توسعه‌دهندگانی تبدیل می‌کند که به دنبال یک بلاکچین امن، مقیاس‌پذیر و کارآمد هستند.

معرفی و مقایسه آپتوس با رقیبانش

مقایسه بلاکچین Aptos با سه رقیب خود یعنی BNB Chain، NEAR و Algorand را در این بخش بررسی خواهیم کرد:

• مقایسه Aptos با BNB Chain

مکانیسم اجماع : Aptos از مکانیزم Block-STM استفاده می‌کند که اجرای موازی تراکنش‌ها را امکان پذیر می‌کند و از نظر تئوری امکان 160000 تراکنش در ثانیه (TPS) را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، زنجیره BNB بر روی یک شبکه چند زنجیره ای Beacon و زنجیره‌های پارتیشن BSC (BPC) برای مقیاس پذیری بهبود یافته است.

زبان قرارداد هوشمند: Aptos از Move، یک زبان سفارشی سازی شده مخصوص پروژه Diem استفاده می‌کند که با EVM سازگار نیست. این رویکرد امنیت را افزایش می‌دهد اما زنجیره BNB از زبان سالیدیتی پشتیبانی می‌کند، در نتیجه از EVM نیز پشتیبانی می‌کند و آن را با طیف گسترده ای از قراردادهای هوشمند مبتنی بر اتریوم سازگار می‌کند.

تمرکززدایی و اکوسیستم: BNB Chain بزرگترین اکوسیستم DeFi را دارد اما در عدم تمرکز در مقایسه با Aptos و NEAR حرفی برای گفتن ندارد. Aptos روی تراکنش‌های همتا به همتای امن با استفاده از BlockSTM تمرکز دارد، اما فاقد سازگاری EVM است.

پذیرش کاربر: زنجیره BNB دارای بزرگترین پایگاه کاربر در بین لایه‌های 1 است که می‌تواند بر موفقیت اولیه پروژه تأثیر زیادی بگذارد. Aptos بر اساس تعداد آدرس‌های منحصر به‌فرد کوچک‌تر از BNB است اما نسبت به حجم کل تراکنش مشابه NEAR می‌باشد و اخیراً در تراکنش‌های روزانه از NEAR پیشی گرفته است.

• مقایسه Aptos با NEAR

مکانیسم اجماع: پروتکل NEAR از اثبات سهام (PoS) برای انتخاب ولیدیتورها استفاده می‌کند و فرآیند منصفانه در تولید بلاک‌ها را تضمین می‌کند. Aptos نیز از همین مکانیسم در شبکه خود استفاده می‌کند.

تکنولوژی شاردینگ: فناوری NEAR’s Nightshade Sharding به دلیل توانایی آن در مقیاس خطی با تعداد شاردها، پتانسیل دستیابی به تراکنش‌های تقریبا بی نهایت در ثانیه (TPS) را دارد. Aptos نیز از همین فناوری استفاده می‌کند اما نه به اندازه پروژه NEAR.

• مقایسه Aptos با الگوراند

سرعت تراکنش و مقیاس پذیری: Algorand به دلیل سرعت و مبادله‌های اتمی یا زنجیره ای متقابل خود شناخته شده است که قادر است تا 1000 تراکنش در ثانیه را پردازش کند و هدف آن افزایش به 46000 TPS است. Aptos نیز پایین‌ترین فی تراکنش و سریع‌ترین زمان را برای نهایی شدن ارائه می‌دهد و از نظر تئوری 160000 TPS را امکان‌پذیر می‌کند.

زبان قرارداد هوشمند: Algorand از یک زبان برنامه نویسی سفارشی به نام Clarity برای قراردادهای هوشمند خود استفاده می‌کند و به توسعه دهندگان اطمینان ریاضی در مورد نحوه عملکرد قراردادهای هوشمند ارائه می‌دهد. Aptos از Move، یک زبان سفارشی طراحی شده برای Diem استفاده می‌کند.

کاربرد: Algorand یک انتخاب عالی برای برنامه‌های غیرمتمرکز است که به سرعت و مبادله اتمی متکی هستند، مانند پلتفرم‌های وام دهی. Aptos اما با تمرکز بر تراکنش‌های همتا به همتا امن، بیشتر برای برنامه‌هایی که به توان عملیاتی بالا و تأخیر کم نیاز دارند، مناسب است.

به طور خلاصه Aptos، BNB Chain، NEAR و Algorand هر کدام مزایای منحصر به فردی را ارائه می‌کنند که نیازهای مختلف در اکوسیستم بلاکچین را برآورده می‌کند. Aptos به دلیل سرعت بالای تراکنش، ویژگی‌های امنیتی و معماری ماژولار خود متمایز است و آن را برای برنامه‌هایی که به توان عملیاتی بالا و تاخیر کم نیاز دارند، مناسب می‌سازد. BNB Chain نیز با اکوسیستم بزرگ DeFi و سازگاری EVM خود شناخته می‌شود، همچنین NEAR یک مکانیسم اجماع منصفانه و مقیاس‌پذیر با پتانسیل TPS بی‌نهایت ارائه می‌دهد، و Algorand برای برنامه‌هایی که نیاز به سرعت و پردازش اتمی دارند ایده‌آل است.

اینفوگرافیک ارز دیجیتال آپتوس APT

سخن پایانی درباره ارز آپتوس APT

پروژه آپتوس Aptos با تمرکز بر حل چالش سه‌گانه امنیت، مقیاس‌پذیری و غیرمتمرکز بودن، توانسته جایگاهی ویژه در میان بلاکچین‌های لایه اول پیدا کند. استفاده از زبان Move که امنیت و قابلیت برنامه‌ریزی پیشرفته‌ای ارائه می‌دهد، به همراه فناوری اجرای موازی تراکنش‌ها، این بلاکچین را قادر ساخته است تا سرعتی بسیار بالاتر از رقبایش داشته باشد. حمایت سرمایه‌گذاران بزرگ، تیم باتجربه از مهندسان دییم و سولانا و توسعه اکوسیستم پرتوان، آینده این پروژه را امیدوارکننده ساخته است. با توجه به رشد روزافزون نیاز به بلاکچین‌های سریع، امن و مقیاس‌پذیر به ویژه در دنیای وب 3 و متاورس، Aptos می‌تواند به یکی از بازیگران اصلی این حوزه تبدیل شود. با توجه به فناوری‌های نوین و قابلیت‌های ویژه، ارز APT و بلاکچین آپتوس گزینه‌ای جذاب برای سرمایه‌گذاری و توسعه پروژه‌های آینده است.

سوالات متداول

• ارز دیجیتال آپتوس (APT) چیست؟
  ارز APT، توکن بومی بلاکچین آپتوس است که برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها و پاداش ولیدیتورها استفاده می‌شود و دارندگان آن در حاکمیت شبکه مشارکت دارند.

• مشکل مقیاس‌پذیری بلاکچین‌ها چیست؟
  بلاکچین‌های سنتی مانند بیت‌کوین و اتریوم تعداد محدودی تراکنش در ثانیه پردازش می‌کنند که برای استفاده گسترده و صنعتی کافی نیست.

• چطور آپتوس مقیاس‌پذیری را بهبود داده است؟
  با استفاده از موتور اجرای موازی تراکنش‌ها و زبان برنامه‌نویسی Move که امکان پردازش همزمان تراکنش‌ها را فراهم می‌کند.

• تیم توسعه‌دهنده آپتوس چه کسانی هستند؟
  افراد کلیدی مانند Mo Shaikh و Avery Ching که قبلاً روی پروژه Diem متا کار می‌کردند و تیمی از مهندسان و محققان بلاکچین.

• زبان برنامه‌نویسی Move چه ویژگی‌هایی دارد؟
  امنیت بالاتر، امکان تایید رسمی قراردادهای هوشمند با Move Prover و بهینه‌سازی اجرای موازی تراکنش‌ها.

• آیا امنیت شبکه آپتوس تضمین شده است؟
  بله، از الگوریتم اجماع PoS و AptosBFT با تحمل خطای بیزانسی استفاده می‌کند و قراردادها توسط نهاد CertiK بررسی شده‌اند.

• چه کیف پول‌هایی از ارز APT پشتیبانی می‌کنند؟
  کیف پول‌های محبوبی مانند تراست ولت و سیف پل، که امکان ذخیره‌سازی و مدیریت این ارز را فراهم می‌کنند.

• چه صرافی‌هایی امکان خرید و فروش APT را دارند؟
  صرافی‌های متمرکزی مانند بایننس، کوینکس و غیرمتمرکزهایی مانند پنکیک سواپ و لیکوئید سواپ.

• آیا آپتوس پل ارتباطی با دیگر بلاکچین‌ها دارد؟
  بله، Aptos Bridge امکان انتقال توکن‌ها بین بلاکچین‌های مختلف مانند Ethereum و BNB Chain را فراهم می‌کند.

• آینده پروژه آپتوس چگونه ارزیابی می‌شود؟
  با توجه به فناوری پیشرفته، حمایت سرمایه‌گذاران بزرگ و تمرکز بر اکوسیستم وب 3، آینده روشنی برای این پروژه پیش‌بینی می‌شود.

ممنون از اینکه تا پایان مقاله “ارز آپتوس APT” همراه ما بودید.

بیشتر بخوانید

• ارز ARNC چیست؟ | بررسی ارز دیجیتال ARNC | آینده ارز دیجیتال ARNOYA
• ارز Zeon چیست؟ | بررسی ارز دیجیتال زئون Zeon |آینده ارز دیجیتال Zeon Network
• ارز HUM چیست؟ | بررسی ارز دیجیتال HUM | آینده ارز دیجیتال Humanscape 
• ارز VLX چیست؟| بررسی ارز دیجیتال VLX |آینده ارز دیجیتال Velas
• ارز RACA چیست؟ | بررسی ارز دیجیتال RACA | آینده ارز دیجیتال Radio Caca