ارز استارک نت چیست؟ | آینده ارز دیجیتال استارک نت

ارز استارک نت starknet چیست؟ | آینده ارز دیجیتال strk، با رشد اکوسیستم اتریوم و افزایش تقاضا برای این شبکه، پردازش تراکنش‌ها و اجرای قراردادهای هوشمند با مشکل مواجه شد که منجر به ترافیک در پردازش و هزینه‌های بالای کارمزد در تراکنش می‌شود. این وضعیت زمانی حاد تر شد که پلتفرم‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi) بیشتری روی اتریوم اجرایی شدند، که مشکلات مقیاس‌پذیری اتریوم را تشدید کرد.

برای حل مشکلات مقیاس پذیری اتریوم پروژه‌های لایه دومی مانند StarkNet، به وجود آمدند. پروژه‌های لایه دومی به عنوان یک لایه روی بلاکچین اولیه اتریوم (لایه 1) رفتار می‌کنند و امکان پردازش کارآمد تر تراکنش‌ها و قراردادهای هوشمند را فراهم می‌کنند.

 StarkNet با پردازش این محاسبات و تراکنش‌ها در لایه دو، مقیاس پذیری و قابلیت استفاده شبکه اتریوم را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. این رویکرد نه تنها به کاهش ازدحام و هزینه‌های تراکنش در شبکه اصلی کمک می‌کند، بلکه تضمین می‌کند که اصول امنیت و تمرکز زدایی اتریوم حفظ می‌شود.

اما در این مقاله قصد داریم ساختار بلاکچین StarkNet را بررسی کنیم و تاثیر این پروژه روی شبکه اتریوم و همچنین تفاوت‌های این پروژه با سایر بلاکچین‌های لایه دومی را جست و جو کنیم.

بررسی ویدیویی ارز strk

(قسمت اول)

(قسمت دوم)

(قسمت دوم)

ارز دیجیتال strk چیست؟

ارز strk کوین بومی شبکه StarkNet می‌باشد که اقتصاد این پروژه حول این ارز شکل گرفته است. در ادامه کاربردهای این ارز را عنوان می‌کنیم:

• کارمزد تراکنش

کاربران با توجه به دارایی خود می‌توانند کارمزدهای تراکنش را روی این شبکه با استفاده از ارز strk و یا اتر پرداخت کنند.

• تصمیمات حاکمیتی

کاربرانی که مقدار مشخصی ارز strk در اختیار دارند می‌توانند ایده‌های خود را برای رای گیری ارائه کنند و سایر کاربرانی که ارز strk را نگه می‌دارند نیز می‌توانند در این رای گیری مشارکت کنند و به ایده مطرح شده رای مثبت یا منفی بدهند.

• تامین امنیت

کاربران این شبکه می‌توانند با قفل کردن ارز مخصوص به این بلاکچین، به تامین امنیت شبکه بپردازند و در ازای آن پاداش دریافت کنند. این فرآیند شامل شرکت در عملیات شبکه به‌عنوان Sequencer یا Prover است، جایی که Sequencer مسئول ترتیب تراکنش‌ها هستند و Prover ها وظیفه دارند صحت تراکنش‌ها را تأیید کنند.

• کمک‌های مالی

از این ارز طبق تصمیم بنیاد Starknet برای حمایت و کمک‌های مالی به موسسات و سازمان‌ها مانند دانشگاه‌ها، سازمان‌های غیردولتی استفاده می‌شود.

• خزانه پروژه

ارز strk موجود در این صندوق برای انجام تغییرات و تصمیماتی استفاده می‌شود که برای پیشبرد اهداف این پروژه می‌باشد.

• کمک‌های مالی برای توسعه

از ارز strk برای کمک‌های مالی مانند تحقیقات یا کارهایی برای توسعه، آزمایش، استقرار و حفظ پروتکل Starknet استفاده می‌شود.

نکته ای مثبت در مورد این ارز آن است که ارزهای strk که در اختیار سرمایه گذاران سازمانی و یا تیم فنی این پروژه می‌باشد، قفل زمانی دارد و به مرور آزاد می‌شود که باعث برهم زدن تعادل عرضه و تقاضای این ارز نمی‌شود.

معرفی بنیان گذاران و تاریخچه پروژه starknet

بلاکچین Starknet محصول بنیاد StarkWare می‌باشد. شرکت StarkWare یک شرکت اسرائیلی می‌باشد که در سال 2018 تاسیس شد. ارزش مالی این شرکت در سال 2022 با توجه به سرمایه گذاری‌های انجام شده روی این پروژه هشت میلیارد دلار تخمین زده می‌شد.

یکی از عجیب‌ترین اتفاقات پیش آمده برای این پروژه آن است که در سال 2019 مؤسسه فناوری اسرائیلی با نام تخنیون از بنیان گذار این پروژه آقای Eli Ben-Sasson شکایت کرد. آقای Ben در این موسسه مشغول به کار بود و این موسسه ادعا می‌کرد که آقای Ben با علم به این که StarkWare یکی از دستاوردهای این موسسه بوده، این شرکت را به صورت مخفیانه و بدون رضایت موسسه تخنیون تاسیس کرده است پس حق معنوی این پروژه برای موسسه تخنیون می‌باشد و آقای Ben نیز موظف است که 50% از سهام این شرکت را به این موسه واگذار کند.

از طرفی آقای Ben این ادعا را رد کرد و بنیاد StarkWare را یک نهاد مستقل که با دانش افراد تاسیس کننده آن شروع به فعالیت کرده می‌دانست. در نهایت در سال 2022 دو طرف به توافق رسیدند و آقای Ben موسسه تخنیون را ترک کرد.

اما در نهایت بلاکچین Starknet شبکه اصلی خود را در 11 دسامبر 2023 راه اندازی کرد و ارز STRK را در 22 ژانویه 2024 فعال کرد.

خوب است بدانید که پروژه Starknet توسط یک گروه هفت نفره ایده پردازی و اجرا شده که در ادامه به اختصار این افراد را معرفی می‌کنیم:

Andrew McLaughlin:

• تحصیل در دانشکده حقوق هاروارد
• ‌بنیان‌گذار Higher Ground Labs (از 2017- تا به امروز)
• مشاور ارشد، Sandbox AQ (از 2021- تا به امروز)
• مشاور ارشد، Radia (2023 تاکنون)
• مشاور ارشد پروژه Liberty (2023 تاکنون)
• مشاور، Assembly OSM (2023 تاکنون)
• سرمایه گذاری در betaworks (2016 تاکنون)
• هیئت مدیره و کمیته اجرایی بنیاد Starknet

 Eli Ben-Sasson:

• تحصیلات در رشته علوم کامپیوتری
• محقق در دانشگاه‌ها و موسسات پرینستون، هاروارد و MIT و تخنیون
• خالق بلاکچین Zcash
• مخترع پروتکل‌های STARK، FRI و Zerocash
• تحقیقات گسترده در مورد کریپتوگرافی و zero knowledge proof
• بنیان گذار و رئیس هیئت مدیره StarkWare

Uri Kolodny:

• دارای مدرک لیسانس علوم کامپیوتر و MBA
• بنیان گذار OmniGuide
• خالق شرکت Mondria
• همکاری با دو شرکت سرمایه گذار خطر پذیر اسرائیلی
• تحلیلگر در McKinsey
• بنیان گذار و مدیرعامل StarkWare

Michael Riabzev:

• دارای مدرک دکتری علوم کامپیوتر
• محقق و مخترع مفهوم zk-STARK
• تحقیق روی مفاهیم: شتاب سخت افزاری، الگوریتم‌های رمزنگاری، GPGPU، SDN، توسعه وب
• بنیان گذار StarkWare

Alessandro Chiesa:

• دارای مدرک دکتری در رشته علوم کامپیوتر در دانشگاه MIT
• عضو هیئت علمی علوم کامپیوتر در دانشگاه کالیفرنیا
• تحقیقات در حوزه‌های تئوری پیچیدگی، رمزنگاری و امنیت و zero knowledge proof
• مخترع پروتکل Zerocash
• بنیان گذار StarkWare

Tomasz Kajetan Stańczak:

• تحصیل کرده در رشته‌های مدیریت بازرگانی، ریاضیات و مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات
• بنیان گذار Nethermind
• همکاری در Flashbots
• بنیان گذار Oiler Network
• مدیر اجرایی Twinstake
• بنیان گذار و عضو هیئت مدیره در بنیاد StarkNet

همان طور که ملاحظه می‌کنید تیم فنی این پروژه هر کدام دارای رزومه‌های کاری و تحصیلی بسیار قوی می‌باشند که اعتبار این پروژه را دو چندان می‌کند.

بررسی عملکرد starknet و معماری این پروژه

Starknet یک راه حل مقیاس پذیری لایه دومی برای اتریوم می‌باشد که یک محیط با توان عملیاتی بالا و کارمزد کم و همچنین ایمن برای برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) ایجاد می‌کند. معماری این بلاکچین از zk-STARK (Zero-Knowledge Scalable Transparent Arguments of Knowledge) برای انجام تراکنش‌هایی خصوصی و مقیاس‌پذیر در اتریوم استفاده می‌کند.

برای درک بهتر معماری این پروژه باید با برخی مفاهیم آشنا شویم:

• Zero-Knowledge:

Zero-Knowledge Proofs یا گواه اثبات دانش صفر، یک روش رمزنگاری است که به یک طرف اجازه می‌دهد بدون افشای اطلاعات خود، به دیگری ثابت کند که اطلاعاتی را می‌داند.

به بیان ساده شما باید ثابت کنید خودتان هستید بدون این که اطلاعات هویتی خودتان را فاش کنید.

این مفهوم در فناوری بلاکچین، که در آن حریم خصوصی و امنیت داده‌ها اغلب به دلایل مختلفی بسیار مهم است، اهمیت دارد. ZKP ها به کاربران و کسب‌و کارها امکان می‌دهند تا از مجموعه داده‌های خصوصی خود در اجرای قراردادهای هوشمند بدون افشای داده‌های مهم استفاده کنند، بنابراین تعادلی بین شفافیت و حریم خصوصی ایجاد می‌کنند.

• zk-STARK & zk-SNARK :

این دو مفهوم شاخه‌هایی از Zero-Knowledge Proofs می‌باشد که در ادامه هر کدام را بررسی خواهیم کرد.

zk-SNARK ها و zk-STARK ها هر دو فناوری‌های رمزنگاری با استفاده از گواه اثبات دانش صفر هستند که به کاربران اجازه می‌دهد، تایید هویت شوند بدون آن که اطلاعات هویتی خود را فاش کنند.

zk-SNARK ها امنیت و حریم خصوصی را فراهم می‌کنند، اما نیاز به یک راه اندازی قابل اعتماد دارند که می‌تواند یک خطر امنیتی بالقوه باشد. zk-SNARK ها کارآمد و سریع هستند اما برای محاسبات کوچک تر مناسب هستند که منجر به زمان تأیید سریع تر می‌شود.

zk-STARK ها نسخه بهبود یافته تری نسبت به zk-SNARK ها می‌باشد که از توابع هش مقاوم استفاده می‌کنند که مقیاس پذیری و امنیت را بدون راه اندازی قابل اعتماد ارائه می‌دهند و در برابر حملات محاسباتی کوانتومی شفاف تر و مقاوم تر می‌شوند. zk-STARK ها برای محاسبات بزرگ‌تر و پیچیده تر بهتر هستند، اگرچه پردازش این تراکنش‌ها بیشتر طول می‌کشد.

تفاوت‌های اصلی دو مفهوم در امنیت، شفافیت و مقیاس پذیری است. zk-SNARK ها به یک راه اندازی قابل اعتماد نیاز دارند در حالی که zk-STARK ها نیاز ندارند که در نتیجه شفافیت و امنیت بهتری را ارائه می‌دهند. zk-STARK ها همچنین برای محاسبات بزرگ تر و پیچیده تر سرعت بالاتر و مقیاس پذیری بهتری دارند.

اما اجازه بدید دو تفاوت “راه اندازی قابل اعتماد” و “محاسبات بزرگ و پیچیده” که به آن اشاره کردیم را با ذکر یک مثال توضیح دهیم:

راه اندازی قابل اعتماد:

برای کمک به روشن شدن مفهوم “راه‌اندازی قابل اعتماد” بیایید یک مثال در دنیای واقعی را در نظر بگیریم.

تصور کنید در حال ساخت یک کد مخفی هستید که فقط شما و تعدادی از دوستانتان می‌توانید آن را درک کنید. این کد یک “Common Reference String” یا “رشته مرجع مشترک” (CRS) است که شما و دوستانتان از آن برای رمزگذاری و رمزگشایی پیام‌ها استفاده می‌کنید. برای اطمینان از این که همه کد را می‌دانند، یک جلسه ویژه برگزار می‌کنید که به عنوان “trusted setup ceremony” یا “مراسم راه‌اندازی مورد اعتماد” شناخته می‌شود و در آن کد را با دوستان خود به اشتراک می‌گذارید. با این حال، برای اطمینان از امنیت کد مخفی خود، هرگز نباید کد را برای افراد خارج از این گروه فاش کنید، حتی اگر آن‌ها دوستان شما باشند. اگر کسی بخواهد یک کپی از کد را نگه دارد و تصمیم بگیرد آن را با افراد بیرون از گروه خود به اشتراک بگذارید، می‌تواند کل سیستم را به خطر بیندازد، زیرا افراد خارجی می‌توانند پیام‌های شما را رمزگشایی و درک کنند.

این مثالی برای ماهیت یک راه‌اندازی قابل اعتماد در zk-SNARK است. این فرآیندی است که در آن پارامترهای مخفی (کد) بین یک گروه منتخب (دوستان شما) به اشتراک گذاشته می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که سیستم اثبات درست کار می‌کند، اما اگر هر یک از این پارامترها لو رود، می‌تواند منجر به اثبات نادرست و خطرات امنیتی شود.

از طرف دیگر zk-STARK ها به این فرآیند اشتراک گذاری مخفی نیاز ندارند. در عوض، آن‌ها از یک سیستم “transparent setup” یا “تنظیم شفاف” استفاده می‌کنند که در آن تمام پارامترهای لازم به صورت عمومی در دسترس هستند و به یک فرآیند مخفی وابسته نیستند. این بدان معنی است که پارامترها آشکارا با همه به اشتراک گذاشته می‌شود و خطر لو رفتن اطلاعات که منجر به نقض امنیتی می‌شود را از بین می‌برد. مثل این که کد مخفی در روزنامه چاپ شده باشد و همه بتوانند آن را ببینند. از آنجایی که همه کد را می‌دانند، هیچ خطری برای به خطر افتادن آن توسط یک شخص وجود ندارد و zk-STARK‌ها را ذاتا امن‌تر و شفاف‌تر می‌کند.

محاسبات بزرگ و پیچیده:

بیایید مثالی از یک مرکز پردازش داده در مقیاس بزرگ برای یک شرکت مخابراتی جهانی را در نظر بگیریم. این شرکت نیاز به تجزیه و تحلیل و پردازش حجم وسیعی از داده‌ها از میلیون‌ها دستگاه در سراسر جهان دارد. این داده‌ها شامل سوابق تماس، الگوهای استفاده از اینترنت و داده‌های مکان است که برای درک رفتار مشتری، بهینه سازی عملکرد شبکه و تضمین امنیت بسیار مهم هستند.

در zk-SNARK ها، اگر شرکت از این شواهد برای تأیید یکپارچگی و دقت پردازش داده‌ها استفاده کند، برای تأیید کارآمد آن‌ها باید مدارک فشرده باشد، که برای محاسبات کوچک تر ایده آل است و به طور قابل توجهی اندازه اثبات را افزایش نمی‌دهد.

با این حال، برای zk-STARK ها، سناریو یکسان لزوماً به اثبات کوچکتری نیاز ندارد. در واقع، zk-STARK ها می‌توانند محاسبات بزرگ تر را موثرتر انجام دهند زیرا برای کار با اندازه‌های اثبات بزرگ تر طراحی شده اند. برای مثال شرکت مخابرات مفید است، جایی که پیچیدگی محاسبات (تجزیه و تحلیل حجم وسیعی از داده‌ها) می‌تواند قابل توجه باشد.

در نظر داشته باشید منظور از اثبات، بررسی آن تراکنش و تایید و مطابقت آن با قوانین بلاکچین و تایید صحت اطلاعات است و همچنین سایز اثبات‌های تولید شده توسط zk-SNARK 288 بایت و سایز این اثبات‌ها در zk-STARK بین 40 هزار تا 50 هزار بایت می‌باشد. در نتیجه zk-STARK می‌تواند تراکنش‌های بزرگ تر و پیچیده تری را پردازش کند.

حال با توضیحات ارائه داده شده بهتر درک می‌کنیم که پروژه  Starknet با استفاده از مفهوم Zero-Knowledge  و شاخه ی zk-STARK ایجاد شده است.

اما برگردیم به بررسی ساختار این بلاکچین، پروژه StarkNet در واقع یک راه لایه دومی می‌باشد که تراکنش‌ها را خارج از زنجیره و به صورت آفچین پردازش می‌کند و سپس خلاصه ای از این تراکنش‌ها را برای ثبت نهایی به بلاکچین اتریوم ارسال می‌کند. این رویکرد به طور قابل توجهی مقیاس پذیری شبکه اتریوم را با کاهش بار روی زنجیره اصلی افزایش می‌دهد، در نتیجه کارمزد تراکنش‌ها را کاهش می‌دهد و توان عملیاتی را افزایش می‌دهد.

StarkNet این مقیاس پذیری را با استفاده از zk-rollups، که یکی از راه حل‌های لایه دومی است که در آن نتیجه چندین تراکنش را به صورت یک تراکنش جمع می‌کند، به دست می‌آورد. این تراکنش‌ها خارج از زنجیره پردازش می‌شوند و سپس نتایج خلاصه شده و در قالب یک تراکنش به شبکه اصلی اتریوم ارسال می‌شوند. این فرآیند توسط اثبات‌های STARK انجام می‌شود (که پیش تر آن را کامل شرح داده ایم) که به شبکه اجازه می‌دهد صحت یک تراکنش را بدون آشکار کردن داده‌های هویتی و مهم آن تأیید کند. این فرآیند امنیت و یکپارچگی تراکنش‌های پردازش شده در StarkNet را تضمین می‌کند و آن‌ها را هم ایمن و هم خصوصی می‌کند.

توجه داشته باشید که یک مقاله مجزا در مورد مفهوم zk-rollups ها پیش از این متنشر شده که می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید.

خوب است بدانید که بلاکچین StarkNet با زبان برنامه نویسی Cairo ایجاد شده است. زبان برنامه نویسی Cairo یک جزء کلیدی در اکوسیستم StarkNet است که امکان توسعه قراردادهای هوشمندی را فراهم می‌کند که می‌توانند خارج از زنجیره اجرا شوند و سپس در بلاکچین اتریوم با استفاده از (zkp) اثبات‌های دانش صفر تأیید شوند. طراحی Cairo بر وضوح ریاضی، سادگی و اجرای قطعی تمرکز دارد و آن را برای ایجاد قراردادهای هوشمند ایمن و کارآمد در StarkNet مناسب می‌کند.

Cairo بر “وضوح و سادگی ریاضی” تمرکز دارد و هدف آن این است که این زبان را در دسترس و استفاده از آن را آسان کند، به ویژه برای توسعه دهندگانی که ممکن است پیشینه ای در علوم رمزنگاری نداشته باشند. این سادگی برای اطمینان از اینکه توسعه دهندگان می‌توانند به طور موثر محاسباتی را که قراردادهای هوشمندشان انجام می‌دهد ایجاد و درک کنند، بسیار مهم است، که برای به کارگیری شواهد دانش صفر در StarkNet حیاتی است.

“اجرای قطعی” یکی دیگر از ویژگی‌های کلیدی زبان Cairo است که تضمین می‌کند که نتیجه اجرای یک قرارداد هوشمند به طور کامل توسط ورودی آن تعیین می‌شود. این برای تولید و تأیید اثبات‌های STARK ضروری است، زیرا امکان تأیید اثبات محاسبات را بدون افشای داده‌های خصوصی فراهم می‌کند. این مدل اجرای قطعی، سنگ بنای ویژگی‌های امنیتی و حریم خصوصی ارائه شده توسط StarkNet است، و Cairo را به گزینه‌ای ایده‌آل برای توسعه‌دهندگانی تبدیل می‌کند که به دنبال ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز امن و مقیاس‌پذیر هستند.

در نهایت، پشتیبانی بومی این زبان از گواه اثبات دانش صفر به توسعه دهندگان این امکان را می‌دهد که برنامه‌هایی را بسازند که از ویژگی‌های حریم خصوصی، مانند برنامه‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi)، بدون تخصص رمزنگاری استفاده کنند.

خوب است بدانید StarkNet با زبان برنامه نویسی Solidity روی شبکه Ethereum سازگاری دارد و توسعه StarkNet را برای توسعه دهندگان اتریوم نسبتاً آسان می‌کند. این سازگاری تضمین می‌کند که توسعه‌دهندگان می‌توانند از مهارت‌های موجود خود در Solidity بهره ببرند و در عین حال از حریم خصوصی، مقیاس‌پذیری و عملکرد مقرون‌به‌صرفه ارائه‌شده توسط StarkNet و زبان Cairo بهره‌مند شوند.

در نظر داشته باشید Cairo، زبان برنامه نویسی مورد استفاده برای نوشتن قراردادهای هوشمند در StarkNet، در واقع با ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگار است. StarkNet از Cairo-VM (CVM) برای اجرای قراردادهای هوشمند خارج از زنجیره استفاده می‌کند و سپس یک اثبات را به شبکه اصلی اتریوم ارسال می‌کند. این روش به طور قابل توجهی هزینه‌های کارمزد و بار محاسباتی در شبکه اتریوم را کاهش می‌دهد و مقیاس پذیری و حریم خصوصی را افزایش می‌دهد.

هدف اصلی StarkNet سازگاری با اتریوم می‌باشد و به توسعه دهندگان این امکان را می‌دهد که کدی را در StarkNet بنویسند که می‌تواند توسط ماشین مجازی Cairo اجرا شود. این سازگاری از طریق transpiling حاصل می‌شود، فرآیندی که کد Solidity را به Cairo تبدیل می‌کند و این امکان را برای توسعه‌دهندگانی که با زبان Solidity اتریوم آشنا هستند، می‌دهد که به راحتی به توسعه در StarkNet بپردازند.

اما اجازه بدید بخش‌های مختلف بلاکچین StarkNet را باهم بررسی کنیم. شما می‌توانید نوع رفتار اجزای اکوسیستم StarkNet را در تصویر زیر مشاهده کنید:

• Gateways node

Gateways node به‌عنوان یک پل بین بلاکچین StarkNet و کاربران یا برنامه‌های غیرمتمرکز عمل می‌کنند و امکان ارسال تراکنش‌ها را فراهم می‌کند. نقش Gateways node شبیه به نقش ممپول در اتریوم است، جایی که به طور موقت تراکنش‌های تایید نشده را قبل از پردازش در آن جا نگه می‌دارند. این نود‌ها تراکنش‌ها را نیز یک بررسی اجمالی می‌کنند و تراکنش‌های مخرب را کنار می‌گذارند.

زمانی که درخواست یک تراکنش از شبکه اتریوم ارسال می‌شود، Gateways node ها این تراکنش‌ها را دریافت و برای پردازش در شبکه StarkNet آماده می‌کنند. سپس تراکنش به حالت “دریافت شده” علامت گذاری می‌شود.

کاربران می‌توانند با استفاده از این نودها به شبکه متصل شوند و در فرآیند تامین امنیت شبکه کمک کنند.

• Sequencer

نقش Sequencer ها تعیین ترتیب تراکنش‌ها و سازماندهی تراکنش‌ها به ترتیب خاصی و سپس اجرای آن‌ها می‌باشد. Sequencer ها برای عملکرد روان شبکه حیاتی هستند. نقش Sequencer ها مشابه ولیدیتورها در اتریوم یا ماینرها در بیت کوین است که شامل پردازش تراکنش‌ها و ایجاد بلاک‌ها می‌شود. بعد از پردازش تراکنش‌ها توسط Sequencer ها، آن تراکنش‌ها را با نام “ACCEPTED_ON_L2”  برچسب گذاری می‌کنند.

“تیم فنی Starknet در تلاش است که بخش Sequencer ها را کاملا غیرمتمرکز سازد تا به کاربران بیشتری اجازه دهد که Sequencer شوند و به استحکام شبکه کمک کنند. در زمان نگارش این مقاله شبکه Starknet تنها با دو Sequencer (Madara و Kraken) کار می‌کند.”

• Provers

Prover ها برای بار دوم این تراکنش‌ها را پردازش می‌کنند تا اطمینان حاصل کنند که تمام تراکنش‌های داخل بلاک به درستی انجام شده است. سپس برای برنامه‌های غیرمتمرکز و تراکنش‌هایی که توسط Sequencer ها پردازش شده، اثبات تولید می‌کند. (اثبات‌ها به شواهد رمزنگاری که توسط Prover ها برای تأیید صحت تراکنش‌ها و بلاک‌ها تولید می‌شود، می‌گویند.) به بیان ساده، این اثبات‌ها به شبکه اتریوم ثابت می‌کند که این تراکنش با قوانین شبکه همخوانی دارد.

پس از این که Prover ها تراکنش‌ها را پردازش کردند و برای آن‌ها اثبات تولید کردند، این اثبات‌ها به شبکه اتریوم ارسال می‌شوند. سپس Verifier ها در شبکه اتریوم این مدارک را تأیید می‌کنند و با “ACCEPTED_ON_L1” علامت گذاری کرده و اگر شواهد و اثبات‌ها درست باشند، شبکه اتریوم تراکنش‌ها را می‌پذیرد و وضعیت Starknet را در بلاکچین اتریوم به روز می‌کند.

اما در ادامه قصد داریم فرآیندی که از زمان درخواست تراکنش تا ثبت آن در شبکه اتریوم را شامل می‌شود را بررسی کنیم:

• درخواست تراکنش

کاربران درخواست تراکنش‌ها را می‌دهند که سپس به یک Gateways node که به عنوان یک ممپول عمل می‌کند، ارسال می‌شوند. قبل از ارسال تراکنش به Sequencer، node یک مرحله اعتبار سنجی را انجام می‌دهد، مانند بررسی این که موجودی حساب بیشتر از حداکثر کارمزد باشد. در صورت تایید تراکنش در حافظه ذخیره می‌شود.

• پردازش تراکنش

زمانی که تراکنش به Sequencer می‌رسد، فرآیند تایید صحت و اجرای تراکنش طی خواهد شد. اگر تراکنش با موفقیت تأیید شود، وضعیت آن RECEIVED می‌شود و اگر تراکنش نامعتبر باشد، وضعیت رد می‌شود. تراکنش‌هایی که با موفقیت انجام شده‌اند به‌عنوان ACCEPTED_ON_L2 علامت‌گذاری می‌شوند.

• اثبات رمزنگاری

پس از انجام تراکنش‌ها و قرار گرفتن در یک بلاک در Starknet، Prover یک اثبات برای بلاک جدید محاسبه می‌کند و آن را به لایه-1 (اتریوم) می‌فرستد. این اثبات برای نهایی شدن تراکنش در لایه 1 بسیار مهم است و تضمین می‌کند که تراکنش به طور ایمن و غیرقابل برگشت از بلاکچین اتریوم است.

• نهایی شدن تراکنش

آخرین مرحله پذیرش آن در لایه 1 است. اثبات تولید شده توسط Prover توسط قرارداد Verifier در اتریوم تأیید می‌شود و وضعیت در اتریوم به روز می‌شود. در این مرحله، تراکنش به قطعیت مطلق می‌رسد و امنیت نگهداری از تراکنش به عهده اتریوم خواهد بود.

به طور خلاصه، زمان درخواست تراکنش تا ثبت آن در شبکه اتریوم از بلاکچین Starknet شامل چندین مرحله است: ایجاد تراکنش، پردازش Sequencer، مرحله Prover، و در نهایت پذیرش تراکنش در لایه یک، نهایی شدن این فرآیند تضمین می‌کند که تراکنش‌ها ایمن، معتبر و غیرقابل برگشت هستند.

StarkEx چیست؟

StarkEx یک موتور مبتنی بر STARK است که توسط StarkWare ایجاد شده و به‌طور خاص برای صرافی‌ها، بازی‌ها و سایر بخش‌های دیفای به منظور بهبود عملکرد آن‌ها طراحی شده است. این موتور صرافی‌ها را قادر می‌سازد تا با استفاده از شواهد رمزنگاری برای تایید تراکنش‌ها و به‌روزرسانی وضعیت صرافی در زنجیره، معاملات غیرحضانتی را در مقیاس بزرگ با نقدینگی بالا و هزینه‌های کمتر ارائه دهند.

” غیرحضانتی به این معنی می‌باشد که دارایی کاربران درون کیف پول خودشان باشد و کاربران کنترل دارایی خودشان را برعهده بگیرند.”

StarkEx از ژوئن 2020 در شبکه اتریوم مستقر شده است و بیش از 50 میلیون تراکنش را قبل از استقرار شبکه اصلی خود مدیریت کرده است که پذیرش گسترده آن را نشان می‌دهد. StarkEx همچنین دارای قابلیت‌های پیشرفته‌ای مانند برداشت سریع، دسته‌بندی تراکنش‌ها و پشتیبانی از استاندارد‌های ERC-721، ERC-20 و ERC-1155 است.

انتظار می‌رود StarkEx به زودی روی شبکه StarkNet مستقر شود و مزایای یک شبکه کاملاً غیر متمرکز و قابلیت ترکیب با سایر برنامه‌ها را ارائه دهد.

شبکه StarkNet کدام یک از مشکلات ZKrollup ها را حل کرد؟

همان طور که می‌دانید پروژه‌های زیادی هستند که با استفاده از مفهوم zk در تلاش برای حل مشکلات مقیاس پذیری هستند. اما فارغ از تمامی ویژگی‌های مثبتی که دارند، با سه مشکل بزرگ رو به رو هستند:

سرعت پایین تر نسبت به OPTIMISTIC Rollup ها، نیاز به توان محاسباتی بالا، نیاز به پیچیدگی و دانش فنی بالا برای راه اندازی.

اما در ادامه راه حل‌های StarkNet را بررسی خواهیم کرد:

سرعت بالا:

بلاکچین StarkNet نسبت به سایر پروژه‌هایی که با استفاده از مفهوم ZKrollup فعالیت می‌کند سرعت بالاتری دارد و همان طور که گفته شد با بزرگ کردن سایز اثبات‌ها تا 50 هزار بایت، باعث شده سرعت پردازش افزایش یابد. البته از آن جایی که پروژه‌های OPTIMISTIC محور، نیازی به اثبات ندارند، همچنان سرعت بیشتری از ZKrollup ها دارند.

توان محاسباتی:

در شبکه StarkNet حجم کاری را می‌توان به چندین بخش تقسیم کرد و امکان موازی سازی و تولید اثبات بسیار راحت تر و با توان محاسباتی کمتری امکان پذیر است. به عبارتی دیگر، فرآیند تولید اثبات می‌تواند همزمان نباشد. به این معنی که لازم نیست فورا یا در یک زمان محدود این کار انجام شود. این انعطاف‌پذیری توزیع حجم کار را بین چندین Prover، که هر کدام بر روی یک بلاک متفاوت کار می‌کنند، امکان‌پذیر می‌سازد، بنابراین موازی‌سازی و تولید اثبات کارآمد را تسهیل می‌کند.

دانش فنی:

بلاکچین StarkNet با استفاده از زبان برنامه نویسی Cairo، تا حدودی توانسته این مشکل را رفع کند و توسعه دهندگان شبکه اتریوم بتوانند بدون دانش فنی رمزنگاری از این rollup استفاده کنند.

بررسی امنیت پروژه starknet

بلاکچین StarkNet تحت ممیزی‌های امنیتی قرار گرفته تا از ایمنی و یکپارچگی قراردادهای هوشمند خود اطمینان حاصل کند. شرکت QuillAudits یک ممیزی جامع از قراردادهای هوشمند StarkNet انجام داده است که بر بررسی کدهای شبکه StarkNet، کنترل و دسترسی، اعتبارسنجی ورودی، نقص‌های عملکردی و بهینه‌سازی شبکه تمرکز دارد. هدف این فرآیند ممیزی شناسایی آسیب‌پذیری‌های بالقوه و ارائه راه‌حل‌هایی برای حفاظت از این پلتفرم است.

در مورد هر گونه حادثه هک یا اختلال، جزئیات خاصی پیدا نشد که این شبکه به مشکل خورده باشد. با این حال، فرآیند حسابرسی و ممیزی جامع انجام شده توسط QuillAudits، همراه با طراحی غیرمتمرکز StarkNet، تلاش‌هایی را برای رسیدگی به آسیب پذیری‌های امنیتی احتمالی و محافظت در برابر اختلالات ارائه می‌کند.

معرفی شرکت‌های سرمایه گذاری و همکاری‌ها

یک نکته مهم در این بخش آن است که اولین دور سرمایه گذاری این شرکت، شامل مشارکت ویتالیک بوترین، یکی از بنیان گذاران اتریوم بود. علاوه بر این، StarkWare دوازده میلیون دلار حمایت مالی از بنیاد اتریوم در سال 2018 دریافت کرده است. همین موضوع نشان از اهمیت این پروژه و همکاری نزدیک این دو پروژه با یکدیگر دارد.

سرمایه گذاران StarkWare، شرکت‌های بزرگی می‌باشند که در ادامه نام آن‌ها را مشاهده می‌کنید: Pantera Capital، Paradigm، Sequoia Capital، Consensys، Coinbase Ventures، Blockchain Founders Fund، Three Arrows Capital، Alameda Research، Tiger Global Management، Coatue و Greenoaks Capital.

اما روند جذب سرمایه StarkWare را باهم مرور کنیم. در ابتدا یک سرمایه گذاری شش میلیون دلاری روی این پروژه انجام شد، سپس یک دور سرمایه گذاری سی میلیون دلاری سری A، که شامل سرمایه گذاری چندین شرکت سرمایه گذاری خطر پذیر از جمله Paradigm، Sequoia Capital، Coinbase Ventures و Intel Capital و ویتالیک بوترین، انجام شد.

در مارس 2021، StarkWare  هفتاد و پنج میلیون دلار در دور سرمایه گذاری سری B، به رهبری Paradigm، در میان سایر شرکت‌های سرمایه گذاری خطرپذیر، جمع آوری کرد. این دور با سرمایه گذاری‌هایی از Sequoia، DCVC، Pantera Capital، Wing، Alameda Research و Founders Fund حمایت شد. در نوامبر 2021، StarkWare پنجاه میلیون دلار در دور سرمایه‌گذاری سری C به رهبریSequoia  جمع‌آوری کرد، که مجموع سرمایه گذاری‌ها را به صد و شصت و سه میلیون دلار و ارزش شرکت را به 2 میلیارد دلار رساند. سپس، در می 2022، StarkWare  صد میلیون دلار در دور سرمایه‌گذاری سری D، به رهبری Greenoaks Capital and Coatue Management، جمع‌آوری کرد که علیرغم این که بازار در آن زمان در رکود بود، ارزش شرکت را به 8 میلیارد دلار رساند.

بررسی ویژگی‌های پروژه starknet

شبکه StarkNet ویژگی‌های منحصر به فردی دارد که در ادامه آن‌ها را بررسی خواهیم کرد:

• افزایش مقیاس پذیری

 Starknet مقیاس پذیری اتریوم را با پردازش تراکنش‌ها خارج از زنجیره اصلی به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد و امکان انجام تراکنش‌های بالاتر را فراهم می‌کند.

• کاهش کارمزدها

تراکنش‌هایی که در بلاکچین Starknet انجام می‌شود به طور میانگین و با توجه به شرایط شبکه بین 1$ تا 2$ کارمزد باید بپردازند، که نسبت به شبکه اصلی اتریوم بسیار ارزان تر می‌باشد.

• حفظ حریم خصوصی

شبکه Starknet امنیت خود را از اتریوم می‌گیرد و علاوه بر آن با استفاده از مفهوم zkstark تمامی تراکنش‌ها به صورت محرمانه انجام می‌شود که طی آن اطلاعات کاربران مخفی می‌ماند.

• سازگاری با شبکه اتریوم

Starknet به گونه ای طراحی شده است که با زیرساخت‌های موجود اتریوم و ماشین اجرای قرارداد هوشمند آن سازگاری دارد و توسعه دهندگان می‌توانند روی این دو شبکه فعالیت کنند.

• تیم فنی با سابقه

تیم فنی این پروژه متشکل شده از افرادی متخصص که سابقه طولانی در بازار کریپتوها دارند و همین موضوع باعث اعتبار بیشتر این پروژه می‌شود.

• حمایت افراد و سرمایه گذاران مطرح

حمایت بنیاد اتریوم و شخص ویتالیک بوترین از این پروژه و سرمایه گذاری شرکت‌های بزرگ، نشان دهنده اهمیت این پروژه و آینده ی پیش روی آن است.

• ماشین اجرای قرارداد هوشمند Cairo-VM (CVM)

این پروژه ماشین اجرای مخصوص به خود را دارد که باعث شده تا حدودی پیچیدگی‌های zkrollup ها را رفع کند. این ماشین با شبکه اتریوم سازگاری دارد.

• موتور StarkEx

این بلاکچین با استفاده از این موتور به طیف وسیعی از برنامه‌های دیفای، nft ها و بازی‌ها با حفظ حریم خصوصی بالا سرویس می‌دهد.

• حمایت از اکوسیستم Starknet

این پروژه با انجام ایردراپی ارزشمند بین کاربران بسیار محبوب شد و به تازگی به توسعه دهندگان اکوسیستم این پروژه و یا توسعه دهندگان آزاد که روی گیت هاب نمونه کدهای خود را منتشر می‌کنند ایردراپ انجام داده است. فارغ از آن این پروژه از موسسات، دانشگاه‌ها و سازمان‌های غیردولتی نیز حمایت مالی می‌کند.

بررسی اهداف پروژه starknet

در این بخش مهم‌ترین اهدافی که Starknet به آن‌ها دست یافته است یا در تلاش برای رسیدن به آن‌ها می‌باشد را بررسی می‌کنیم:

• بهبود عملکرد و تجربه کاربری (UX)

توسعه Starknet بر بهبود عملکرد شبکه و تجربه کاربری تمرکز دارد، این پروژه با هدف ارائه یک تجربه مناسب و ایمن برای کاربران ایجاد شده است.

• تایید نهایی با سرعت بالا

Starknet متعهد به ارائه نهایی سریع تر تراکنش‌ها است که برای اطمینان از قابلیت استفاده و اطمینان شبکه بسیار مهم است و همین موضوع باعث کاهش کارمزدها می‌شود.

• توسعه اکوسیستم

هدف Starknet استفاده از Cairo برای ساخت برنامه‌های کاربردی نوآورانه می‌باشد. در همین راستا آپدیت‌های مختلفی روی این زنجیره برنامه ریزی شده است.

• تمرکز زدایی

در سال 2024، Starknet قصد دارد بر تمرکز زدایی، هم در عملیات و هم در تصمیم گیری تمرکز کند. این شامل ایجاد مکانیسم‌ها و پروتکل‌هایی است که از شفافیت و عدم تمرکز حمایت می‌کنند.

• موارد استفاده جدید

هدف Starknet پشتیبانی از توسعه موارد جدید، مانند بازی‌های زنجیره ای و کیف پول‌هایی با کاربری آسان است که تجربه استفاده از خدمات بلاکچین را برای کاربران فراهم می‌کند.

• پذیرش بیشتر

انتظار می‌رود پلتفرم‌های دیفای بسیاری از این بلاکچین استفاده کنند، زیرا این شبکه علاوه بر کارمزد پایین، حریم خصوصی کاربران و امنیت اطلاعات را تضمین می‌کند.

• رفع مشکلات اتریوم

تمامی پروژه‌های لایه دومی برای رفع مشکلات مقیاس پذیری اتریوم و کاهش کارمزدها به وجود آمده اند. اما بلاکچین Starknet قصد دارد با حفظ رعایت حریم خصوصی و امنیت، پردازش تراکنش‌ها را افزایش دهد و از این راه، ترافیک شبکه اتریوم را کاهش دهد.

بررسی آینده پیش روی starknet

آینده Starknet امیدوار کننده به نظر می‌رسد زیرا با نوآوری‌های فنی، پذیرش گسترده و حمایت شرکت‌های برجسته و بنیاد اتریوم پشتیبانی می‌شود. توسعه و پذیرش Starknet توسط جامعه اتریوم نشان می‌دهد که این پروژه موقعیت خوبی برای ایفای نقش اصلی در آینده اتریوم دارد.

استفاده نوآورانه از فناوری STARK برای افزایش مقیاس‌پذیری، کاهش کارمزد و ایمن‌تر کردن تراکنش‌ها، Starknet را به عنوان یک راه‌حل مناسب لایه دومی نشان می‌دهد. همچنین اکوسیستم رو به رشد بلاکچین Starknet که توسط جامعه توسعه دهندگان، کاربران و شرکا پشتیبانی می‌شود، نشان دهنده پایه ای قوی برای رشد آینده است.

Starknet سرمایه قابل توجهی را جذب کرده است و ارزش این شرکت بیش از 8 میلیارد دلار رسیده است که نشان‌دهنده اعتماد شرکای آن به پتانسیل بالای این پروژه است. تمرکز بر پرداختن به محدودیت‌های مقیاس‌پذیری، امنیت و تمرکز زدایی اتریوم، همراه با حمایت سرمایه‌گذاران برجسته و بنیاد اتریوم، Starknet را به عنوان یک پروژه مهم برای رفع محدودیت‌های اتریوم مطرح می‌کند.

با این حال، Starknet نیز با چالش‌هایی رو به رو است. StarkNet هنوز در مراحل توسعه خود است و بنابراین، باگ‌های احتمالی و خطرات امنیتی باید به طور مداوم مورد ارزیابی و رسیدگی قرار گیرند. همچنین این پروژه تنها با دو Sequencer (در زمان نگارش این مقاله) فعالیت می‌کند که خطر تمرکز را افزایش می‌دهد اما علی‌رغم این چالش‌ها، مزایای StarkNet بسیار بیشتر از چالش‌های آن است که آن را به عنوان راه‌حلی امیدوارکننده برای مشکلات مقیاس‌پذیری اتریوم در بلند مدت قرار می‌دهد.

در نتیجه، آینده Starknet روشن به نظر می‌رسد که با نوآوری‌های فنی، جامعه قوی، تامین مالی قابل توجه توسط شرکت‌های سرمایه گذاری خطر پذیر و پذیرش پلتفرم‌های دیفای پشتیبانی می‌شود.

سخن پایانی

ارز استارک نت (STARKNET) یکی از ارزهای دیجیتال برتر و نوآورانه است که قدرت و قابلیت‌های فراوانی در حوزه تجارت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال دارد. با توجه به تکنولوژی مبتکرانه استفاده شده در طراحی و پیاده‌سازی آن، استارک نت قادر به ارائه راهکارهایی هوشمندانه و امن برای انتقال داده‌ها و اجرای قراردادهای هوشمند است.

استارک نت با استفاده از تکنولوژی‌های رمزنگاری پیشرفته و قدرت محاسباتی بالا، تضمین کننده‌ی امنیت و حریم خصوصی بالایی است. این ارز دیجیتال به کاربران امکان می‌دهد تا تراکنش‌های سریع و ارزان را انجام دهند و قراردادهای هوشمند را بدون واسطه‌ای متمرکز اجرا کنند. همچنین، استارک نت به صورت موازی و با استفاده از شبکه‌های زنجیره‌ای، مقیاس‌پذیری بالایی دارد که اجازه می‌دهد تا به عنوان پایه‌ای برای برنامه‌های بزرگ و پیچیده عمل کند.

با توجه به ظهور استارک نت و توسعه‌ای که در آینده ارز دیجیتال دارد، می‌توانیم امیدوار باشیم که تجارت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال با توجه به قابلیت‌ها و قدرت‌های استارک نت، به سطحی بالاتر از انعطاف‌پذیری، امنیت و کارایی برسند. با توجه به همه این نکات، استارک نت یکی از ارزهای دیجیتال پیشرو و مبتکرانه است که در آینده می‌تواند به طور قابل توجهی به توسعه و پیشرفت حوزه‌های مختلف اقتصادی و فناوری کمک کند.

ممنونکه تا پایان مقاله”ارز استارک نت چیست؟ | آینده ارز دیجیتال strk”همراه ما بودید.