بررسی آپدیت dencun اتریوم | EIP4844 چیست؟

با توجه به افزایش تقاضا برای استفاده از شبکه اتریوم و محدودیت‌های گنجایش بلاک‌های اتریوم، کارایی شبکه تحت فشار قرار گرفته است. برای رفع این مشکل، راه‌حل‌های نوآورانه‌ای پیشنهاد شده‌اند، از جمله واگذاری تاریخچه بلاکچین به پروژه‌های خارجی، در نتیجه توان اتریوم برای کارهای فوری و حیاتی‌تر آزاد می‌شود. به روز رسانی Dencun که شامل EIP-4844 می‌شود، گامی مهم در این جهت است و مکانیسم‌هایی را برای افزایش مقیاس پذیری و کاهش هزینه‌های تراکنش معرفی می‌کند. این به‌روز رسانی بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر برای اطمینان از اینکه اتریوم یک پلتفرم قوی و کارآمد برای برنامه‌های غیرمتمرکز و قراردادهای هوشمند باقی می‌ماند انجام شد.

در این مقاله تیم زوم ارز سعی دارد با بررسی تخصصی آپدیت Dencun و با تمرکز بر EIP-4844 تاثیر این آپدیت را روی شبکه اتریوم بررسی کند.

بررسی ویدیویی EIP-4844

آشنایی مختصری با شبکه اتریوم و راهکارهای مقیاس پذیری آن

دوستان در همان آغاز کار بلاکچین اتریوم، تیم فنی این پروژه متوجه آن شد که این بلاکچین با افزایش تقاضا به مشکل خواهد خورد و از همان ابتدا تا به امروز راهکارهای مختلفی برای مقیاس پذیر کردن شبکه اتریوم بدون به خطر انداختن امنیت آن، به وجود آمده است.

اما از میان تمامی راه حل‌های مختلف سه مورد اساس و پایه مقیاس پذیری اتریوم را تشکیل می‌دهد:

گذار شبکه اتریوم از pow به pos.

استفاده از مفهوم شاردینگ در شبکه pos اتریوم.

استفاده از rollup ها به عنوان یک راه کار لایه دومی.

“rollup ها به پروژه‌های لایه دومی اتریوم می‌گویند که تراکنش‌ها را خارج از زنجیره اتریوم پردازش می‌کنند و سپس نتیجه آن تراکنش‌ها را به طور خلاصه برای ثبت نهایی روی شبکه اتریوم ارسال می‌کنند.”

خوب است بدانید اتریوم بعد از انجام کامل تمامی مراحل خود برای رسیدن به pos و همچنین استفاده از شاردینگ، بازهم نمی‌تواند به مقیاس پذیری لازم برسد. در نتیجه در میان مدت و بلند مدت برای مقیاس پذیری و همچنین برای حفظ حریم خصوصی به rollup ها نیاز خواهد داشت و این موضوع اهمیت rollup ها را دو چندان می‌کند.

در نظر داشته باشید EIP-4844 هم به عنوان Proto-Danksharding اتریوم را مقیاس پذیر می‌کند و هم عملکرد rollup ها را بهبود می‌بخشد.

آشنایی با پروپوزال EIP-4844

بلاکچین اتریوم پس از اجرای فاز اول pos خودش توانست لایه پردازش تراکنش (Transaction layer) و لایه اجماع (Consensus layer) را جدا کند. به بیان ساده در حال حاظر بلاکچین اتریوم دارای دو زنجیره جدا از یکدیگر می‌باشد که باهم در تعامل و ارتباط نیز هستند. در لایه پردازش تراکنش، تراکنش‌های کاربران معمولی و همچنین اجرای قراردادهای هوشمند انجام می‌شود و در لایه اجماع، تراکنش‌های مخصوص به ولیدیتورها (مانند درخواست برداشت پاداش) تایید تراکنش‌ها و اجماع و در نهایت امنیت شبکه قرار دارد.

حال با اجرای EIP-4844 در لایه اجماع، تراکنش‌های Blob پردازش می‌شود که دارای اطلاعات تراکنش، کارمزد، مدت نگهداری اطلاعات، امضای درخواست کننده می‌باشد. خوب است بدانید تا پیش از این به جای Blob data از Call data در لایه اجماع استفاده می‌شد.

Call data در شبکه اتریوم، داده‌هایی هستند که همراه با یک تراکنش ارسال می‌شوند که امکان تعامل با قراردادهای هوشمند یا ارسال پیام به سایر نهادها را فراهم می‌کند. اساساً این داده‌های ورودی است که قراردادهای هوشمند برای اجرای عملکردهای خود استفاده می‌کنند. Call data ها روی بلاکچین ذخیره می‌شوند و دائمی هستند، به این معنی که برای همیشه ذخیره می‌شوند و پس از اضافه شدن به بلاکچین قابل حذف یا تغییر نیستند.

اما تفاوت بین Call data و blob data در مدت زمان ذخیره سازی و قابل مشاهده بودن آن‌ها نهفته است. Call data برای اجرای توابع قرارداد هوشمند استفاده می‌شود و به طور دائم در بلاکچین ذخیره می‌شود. Blob data که با EIP-4844 معرفی شد، شکل جدیدی از ذخیره سازی داده است که برای راه حل‌های Layer-2 طراحی شده است. Blobs بسته‌های بزرگی از داده‌ها هستند که به طور موقت برای یک دوره محدود (معمولاً حدود 18 روز) ذخیره می‌شوند و برای ماشین مجازی اتریوم (EVM) قابل مشاهده نیستند. این باعث می‌شود که blob data به طور قابل توجهی ارزان تر از Call data باشند که به طور نامحدود ذخیره می‌شوند و برای EVM قابل مشاهده هستند.

پروپوزال EIP-4844 چه تاثیری بر عملکرد rollup ها دارد

در حالت معمولی اگر کاربری یک تراکنش روی لایه دوم انجام دهد، یک کارمزد بابت پردازش تراکنش در لایه دوم و یک کارمزد نیز برای انتقال آن اطلاعات به لایه اصلی (اتریوم) برای ثبت نهایی باید بپردازد. (در نظر داشته باشید این دو کارمزد به صورت یکجا در قالب یک کارمزد از کاربر کسر می‌شود.)

کارمزد ثبت نهایی اطلاعات روی شبکه اتریوم بسیار بیشتر از کارمزد در لایه دوم می‌باشد و اگر تعداد زیادی تراکنش درخواست داده شود، ثبت نهایی آن‌ها روی شبکه اتریوم باعث افزایش کل کارمزد می‌شود. اما با استفاده از تراکنش‌های blob کارمزدها تا 10 برابر کمتر خواهد شد که این باعث افزایش عملکرد rollup ها می‌شود.

چگونگی دسترسی، به اطلاعاتی که از روی شبکه اتریوم حذف می‌شود

برخی از برنامه‌های غیرمتمرکز نیاز به تاریخچه تراکنش‌ها دارند و یا اگر یک کاربر قصد داشته باشد در یک پروژه لایه دومی به فرض starknet تبدیل به ولیدیتور شود، نیاز است که تاریخچه تراکنش‌ها را بداند (دانلود کند) تا بتواند شروع به تایید تراکنش‌های جدید کند. حال این تراکنش‌ها از روی لایه اصلی یعنی اتریوم پاک شده اند، پس دسترسی به این اطلاعات غیر ممکن است؟

خیر، اطلاعات پس از زمان مشخص شده به یک پروژه ذخیره اطلاعات مانند بیت تورنت، فایل کوین و یا پروژه ای مانند سلستیا که وظیفه در دسترس قراردادن اطلاعات را برعهده دارد، سپرده می‌شود. به این ترتیب اگر شما بخواهید اطلاعات تراکنشی که سال پیش روی شبکه اتریوم زده شده را ببینید باید از طریق شبکه بیت تورنت و یا سایر شبکه‌های ذخیره سازی اقدام کنید.

سپس این اطلاعات با استفاده از یک Commitments KZG برای اعضای شبکه اتریوم قابل دسترسی خواهد بود. “Commitments ها (تعهدات) به شرایط خاص یک تراکنش (تایید، عدم تایید، در حال انتظار) در بلاکچین‌ها اشاره دارد.”

نامKZG  بر گرفته شده از سه مخترع آن و این طرح به طور گسترده در پروتکل zk-snark استفاده می‌شود. zk-snark نیز یک مدل از zero knowledge proof می‌باشد.

همچنین با استفاده از zkp ها می‌توانیم اثبات کنیم که یک دیتا صحیح است بدون آن که اطلاعات مهم آن را فاش کنیم.

به بیان ساده از این به بعد ما تنهاCommitments  KZG ها را روی شبکه اصلی اتریوم ذخیره می‌کنیم که نشان دهنده وضعیت یک تراکنش است که پس از دوره 14 تا 30 روزه دیگر روی اتریوم نگهداری نمی‌شود و به شبکه خارجی سپرده شده است.

خوب است بدانید برای تضمین امنیت Commit KZG از KZG Ceremony استفاده کرده اند. به بیان ساده جامعه اتریوم قصد داشت یک کلید عمومی ایجاد کند که برای همه مشخص باشد و همچنین یک کلید خصوصی با امنیت بسیار بالا که کسی به آن دسترسی نداشته باشد تا با استفاده از آن بتواند اثبات‌های رمزنگاری شده ای را برای تراکنش‌ها ایجاد کنند.

پس برای این کار از جامعه اتریوم دعوت شد تا در ایجاد کلید خصوصی مشارکت کنند و یک صف تشکیل شد که هر کاربر یک سری دیتا به صورت تصادفی وارد می‌کرد و سپس آن را به نفر بعدی منتقل می‌کرد و همین طور این کار بین 141416 کاربری که در این طرح مشارکت داشتند تکرار شد.

حال کاربری که در این طرح شرکت کرده بود، تنها قسمتی از این کلید خصوصی را در اختیار داشت و برای بازیابی این کلید خصوصی باید هر 141416 به ترتیب دیتاها را وارد می‌کردند. پس اگر یک کاربر قسمت مربوط به کلید خصوصی خودش را از دست بدهد دیگر این کلید خصوصی غیرقابل دسترس می‌شود.

بررسی تاثیرات بلند مدت پروپوزال EIP-4844 بر شبکه اتریوم

در این بخش قصد داریم تاثیرات این آپدیت را روی بلاکچین اتریوم بررسی کنیم:

• کاهش هزینه‌های تراکنش

 هدف EIP-4844 کاهش قابل توجه کارمزدهای تراکنش برای راه حل‌های لایه 2 با معرفی یک رویکرد نوآورانه برای مدیریت تراکنش‌ها از طریق داده‌های  Blobاست. انتظار می‌رود این نوآوری منجر به کاهش 10 برابری در کارمزدها شود و تراکنش‌های اتریوم را برای کاربران مقرون به صرفه تر کند.

• مقیاس پذیری پیشرفته

با بهینه سازی هزینه تراکنش‌ها برای انتقال به شبکه اصلی اتریوم، EIP-4844 نقش مهمی در اهداف مقیاس پذیری اتریوم ایفا می‌کند. این پروپوزال بخشی از یک ارتقاء گسترده تر است که هدف آن فعال کردن اتریوم برای انجام بیش از 100000 تراکنش در ثانیه است. این بهبود مقیاس پذیری برای تطبیق تقاضای رو به رشد برای برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) و قراردادهای هوشمند در شبکه اتریوم ضروری است.

• کارایی شبکه

 پیاده سازی داده‌های Blob در EIP-4844 پتانسیل تغییر کارایی شبکه اتریوم را دارد. با اجازه دادن به حجم زیادی از داده‌ها برای پردازش و ذخیره ارزان تر داده‌ها، فشار روی زنجیره اصلی کاهش می‌یابد. این بهبود بهره وری از تراکنش‌های بیشتری در ثانیه پشتیبانی می‌کند بدون اینکه به یکپارچگی یا امنیت بلاکچین لطمه ای وارد شود. علاوه بر این، می‌تواند به کاهش نیازهای سخت‌افزاری برای ایجاد یک نود اتریوم، تسهیل مشارکت بیشتر و حفظ تمرکز زدایی شبکه کمک کند.

• مزایا برای توسعه دهندگان و کاربران

 برای توسعه دهندگان، EIP-4844 امکانات جدیدی را برای ایجاد و اجرای برنامه‌هایی که نیاز به مدیریت حجم زیادی از داده‌ها دارند، مانند بازی‌های بلاکچین، بازارهای NFT و پلتفرم‌های DeFi را باز می‌کند. برای کاربران، باعث تجربه‌ای روان‌تر و در دسترس‌تر، با زمان انتظار کوتاه‌تر و هزینه‌های کمتر هنگام تعامل با dApps در شبکه اتریوم است. با کاهش موانع اقتصادی و فنی برای استفاده از dApps، EIP-4844 این پتانسیل را دارد که پذیرش و توسعه بیشتر برنامه‌های غیرمتمرکز را تقویت کند و به رشد و تنوع اکوسیستم اتریوم کمک کند.

به طور خلاصه، EIP-4844 قرار است با مقرون به صرفه تر کردن تراکنش‌ها، افزایش مقیاس پذیری شبکه و بهبود کارایی کلی شبکه، چشم انداز اتریوم را متحول کند. انتظار می‌رود این اثرات بلند مدت تأثیر مثبت قابل‌توجهی بر اکوسیستم اتریوم داشته باشد و به نفع توسعه‌دهندگان و کاربران باشد.

نتبجه گیری

پروپوزال EIP-4844 را می‌توان یکی از مهم‌ترین و بنیادین‌ترین به‌روزرسانی‌های اخیر شبکه اتریوم دانست که نه‌تنها راهی برای حل مشکلات مقیاس‌پذیری فراهم کرده، بلکه راه را برای گسترش dApps و پذیرش عمومی هموار کرده است. کاهش چشمگیر هزینه‌های تراکنش، افزایش کارایی rollupها، بهینه‌سازی ذخیره‌سازی داده‌ها و کاهش فشار بر زنجیره اصلی از جمله مهم‌ترین نتایج این تغییر ساختاری است.

مکانیزم Blob و سیستم تعهدات KZG به همراه مراسم گسترده KZG Ceremony، سطح جدیدی از امنیت و اعتماد را در تعاملات شبکه ارائه می‌دهند. همچنین این آپدیت نقش مهمی در استراتژی بلندمدت اتریوم برای پردازش بیش از ۱۰۰ هزار تراکنش در ثانیه دارد که برای رشد و بقای آن در رقابت با سایر بلاکچین‌ها حیاتی است.

در نهایت، EIP-4844 نه تنها برای توسعه‌دهندگان فرصت‌های نوینی به‌وجود می‌آورد، بلکه تجربه کاربران را نیز به طرز محسوسی بهبود می‌بخشد. این حرکت به سوی یک اتریوم سریع‌تر، ارزان‌تر و امن‌تر گواهی است بر پویایی و نوآوری بی‌وقفه این پلتفرم غیرمتمرکز. آینده اتریوم روشن‌تر از همیشه به نظر می‌رسد.

سوالات متداول

۱. چرا اتریوم به دنبال مقیاس‌پذیری بیشتر است؟
زیرا افزایش کاربران و تراکنش‌ها باعث کندی شبکه و افزایش هزینه‌ها شده و کارایی را کاهش می‌دهد.

۲. EIP-4844 چیست؟
یک پروپوزال ارتقاء در اتریوم که به معرفی Blob Transactions می‌پردازد تا مقیاس‌پذیری و کاهش هزینه تراکنش را بهبود بخشد.

۳. تفاوت Call Data و Blob Data در چیست؟
Call Data دائمی و قابل مشاهده برای EVM است؛ Blob Data موقتی، ارزان‌تر و برای EVM غیرقابل مشاهده است.

۴. چرا Blobها برای rollupها مهم هستند؟
چون انتقال داده به لایه اصلی را بسیار ارزان‌تر می‌کنند و باعث کاهش کارمزد کلی می‌شوند.

۵. اطلاعات حذف‌شده از اتریوم به کجا منتقل می‌شوند؟
به شبکه‌هایی مانند بیت‌تورنت، فایل‌کوین یا سلستیا که وظیفه ذخیره‌سازی خارج از زنجیره را دارند.

۶. Commitments KZG چه نقشی دارد؟
نشان‌دهنده وضعیت تراکنش‌هاست و امکان دسترسی ایمن به داده‌های حذف‌شده را فراهم می‌کند.

۷. چرا KZG Ceremony برگزار شد؟
برای تولید کلید خصوصی به‌شکل غیرمتمرکز و ایمن از طریق مشارکت هزاران کاربر.

۸. EIP-4844 چه تاثیری بر هزینه‌ها دارد؟
تا ۱۰ برابر هزینه‌های تراکنش لایه دوم را کاهش می‌دهد.

۹. مزایای این پروپوزال برای توسعه‌دهندگان چیست؟
امکان ساخت اپلیکیشن‌هایی با مدیریت داده پیشرفته و عملکرد بهتر در بازی‌ها، NFT و DeFi.

۱۰. آیا این آپدیت تمرکززدایی را تهدید می‌کند؟
خیر، با کاهش نیاز سخت‌افزاری برای نودها، مشارکت گسترده‌تر و حفظ تمرکززدایی را تقویت می‌کند.

بیشتر بخوانید:

• قوانین ارز دیجیتال در ایران
• بهترین ارز دیجیتال برای هولد کدام است؟
• نهنگ ارز دیجیتال چیست؟ و چه کسانی هستند؟
• هش در ارز دیجیتال چیست؟ + توضیح کامل hash
• ارز دیجیتال برای نوجوانان + راهنمایی و نکات مهم
• ارز فیات چیست؟ | اطلاعات کامل درباره ارز فیات ایران
• ارز دیجیتال چیست؟ | عملکرد و ویژگی‌های ارز دیجیتال
• ربات ارز دیجیتال چیست؟ | آشنایی کامل با ربات ارز دیجیتال
• گپ قیمتی در ارز دیجیتال چیست؟ و بررسی انواع آن
• لانچ شدن ارز دیجیتال چیست؟
• آینده ارز دیجیتال در سال ۲۰۲۴ چیست؟
• کدام ارز دیجیتال ارزان آینده بهتری دارد؟