مجلس حذف چهار صفر از پول ملی را تصویب کرد

نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه 13 مهر 1404 در جلسه علنی، طرح حذف چهار صفر از پول ملی را با اصلاحات مورد تایید شورای نگهبان تصویب کردند. بر اساس این مصوبه واحد پولی رسمی کشور «ریال» باقی می ماند و تبدیل ارزدرمانی بر مبنای نسبت های جدید انجام خواهد شد.

براساس متن مصوبه، هر ریال جدید معادل 10000 ریال فعلی و برابر با 100 قران خواهد بود؛ بنابراین هر قران معادل 100 ریال کنونی تعیین شده است. این لایحه با 144 رای موافق، 108 رای مخالف و 3 رای ممتنع از مجموع 262 نماینده حاضر به تصویب رسیده است. در ماده های مصوبه وظایف و جدول زمانی اجرای حذف چهار صفر مشخص شده است.

طبق مصوبه، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف شده است ظرف دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون، مقدمات آغاز دوره گذار را فراهم کند. دوره گذار که در قانون با عنوان “دوره گردش موازی” پیش بینی شده است، حداکثر سه سال به طول خواهد انجامید و در این مدت اسکناس ها و سکه های ریال فعلی و ریال جدید به طور همزمان در گردش خواهند بود. پس از پایان این دوره، تمامی تعهدات و پرداخت ها باید با ریال جدید یا اجزای آن یعنی قران انجام شود.

مصوبه همچنین بانک مرکزی را مکلف کرده است زمان آغاز دوره گذار را از طریق روزنامه رسمی، درگاه های الکترونیکی و صداوسیما به اطلاع عموم برساند. آیین نامه اجرایی قانون حداکثر ظرف سه ماه تهیه و پس از تایید هیئت عالی بانک مرکزی به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید. این زمان بندی قرار است چارچوب قانونی و اجرایی لازم برای جایگزینی اسکناس ها، اصلاح سامانه های پرداخت و بازنگری قراردادهای مالی را فراهم کند.

تصویب حذف چهار صفر پیامدهای عملی گسترده ای برای بخش های مختلف اقتصادی دارد. بانک ها و شبکه پرداخت الکترونیکی باید نرم افزارها و سخت افزارهای خود را برای نمایش و پردازش ریال جدید و واحد فرعی قران به روزرسانی کنند. کسب و کارها، دستگاه های POS، فاکتورها، سامانه های حسابداری، دفاتر حقوق و دستمزد و سازمان امور مالیاتی نیز نیاز به اصلاح رویه ها و سیستم ها خواهند داشت تا تطابق با واحد پول جدید برقرار شود. همچنین قراردادها و اسناد مالی موجود ممکن است نیاز به بازنگری یا ضمیمه برای تعیین روش محاسبه و پرداخت در دوره گذار داشته باشند.

برای بازارهای دیجیتال و صرافی های رمز ارز داخلی نیز تغییر واحد پولی عملیاتی مهم است. نمایش قیمت ها بر پایه ریال، کیف پول های داخلی، استیبل کوین های وابسته به ریال و روش تسویه تراکنش ها باید با ضوابط جدید هماهنگ شوند تا از بروز ابهام در محاسبات و اختلاف در تعهدات مالی جلوگیری شود. نهادهای ارائه دهنده خدمات پرداخت و صرافی ها ملزم خواهند شد زمان بندی و جزئیات فنی گذار را با بانک مرکزی هماهنگ کنند.

در گام های بعدی، ناظرین، تشکل های صنفی و فعالان اقتصادی باید پیگیری کنند که آیین نامه اجرایی و بخشنامه های تکمیلی بانک مرکزی چه مقرراتی را برای تسهیل دوره گردش موازی و تبدیل اسناد جاری تعیین می کنند. بانک مرکزی موظف است اطلاع رسانی عمومی انجام دهد تا مردم و کسب و کارها برای تغییر واحد پولی آماده شوند و از بروز اختلال در مبادلات روزمره جلوگیری شود.

تصویب این طرح گامی قانونی برای بازتعریف واحد پولی کشور است و اجرای آن مستلزم هماهنگی میان نهادهای دولتی، بانک ها و بخش خصوصی خواهد بود. موعد اجرایی شدن قانون و آغاز دوره گذار باید توسط بانک مرکزی اعلام شود تا فرآیندهای عملیاتی برای انتقال به ریال جدید و قران به صورت مرحله ای و شفاف انجام پذیرد.