اکثر لایه دوم اتریوم تا ۲۰۲۶ ناپدید می‌شوند

شرکت سرمایه گذاری 21Shares در گزارش جدید خود پیش بینی کرده است که بیشتر شبکه های لایه دوم اتریوم تا پایان ۲۰۲۶ قادر به ادامه فعالیت نخواهند بود و سهم بازار به چند شبکه شاخص محدود خواهد شد.

چکیده گزارش

به نقل از 21Shares، فعالیت در اکوسیستم لایه دوم اتریوم پس از دو سال رشد سریع به نقطه شکستی رسیده است و تمرکز حجم تراکنش ها و نقدینگی تقریباً به سه شبکه شامل Base، Arbitrum و Optimism منتقل شده است. گزارش می گوید بسیاری از رُلاب ها به «زنجیره های زامبی» تبدیل شده اند و استفاده از آنها از ماه ژوئن تاکنون 61 درصد کاهش یافته است.

شواهد تمرکز بازار

بر اساس داده های گزارش، بیش از 50 شبکه لایه دوم رقابت را شروع کرده بودند اما تا اواخر 2025 سهم بازار به سه شبکه اصلی متمرکز شد؛ این سه شبکه تقریباً 90 درصد تراکنش های لایه دوم را پردازش کردند و تنها Base بیش از 60 درصد از تراکنش ها را به خود اختصاص داد. 21Shares می نویسد که بسیاری از رول آپ های کوچک با کاهش شدید فعالیت و تبخر نقدینگی روبرو شده اند و نمونه هایی از شکست پروژه ها هم قابل مشاهده است: پروژه Kinto به طور کامل تعطیل شد، Loopring خدمات کیف پول خود را بست و ارزش قفل شده (TVL) پلتفرم Blast حدود 97 درصد سقوط کرد.

دلایل بنیادی فشار

گزارش 21Shares کاهش کارمزدهای ناشی از آپگرید Dencun را یکی از عوامل اصلی می داند. کاهش حدود 90 درصدی کارمزدها رقابت قیمتی را تشدید کرد و بسیاری از رول آپ ها را وارد زیان کرد. در این شرایط، Base تنها لایه دومی بود که در سال 2025 سودآور باقی ماند و حدود 55 میلیون دلار درآمد گزارش شده برای آن ذکر شده است. همچنین پروتکل های بزرگ دیفای مانند Aave و Synthetix نیز به دلیل نقدینگی پایین و بازده محدود، استقرارهای خود را روی لایه دوم ضعیف تر کاهش داده اند.

چه نوع بازیگرانی برنده می شوند؟

21Shares پیش بینی می کند میدان لایه دوم تا پایان 2026 به نوعی «کوچکتر و مقاوم تر» تبدیل شود و سه دسته شبکه شانس بیشتری برای بقا خواهند داشت: طراحی های همسو با اتریوم که کارمزدها را به اتریوم بازمی گردانند مثل Linea، شبکه های با عملکرد بالا که اجرای نزدیک به زمان واقعی را هدف می گیرند مثل MegaETH، و شبکه های پشتیبانی شده توسط صرافی ها که توانایی آوردن میلیون ها کاربر روی زنجیره را دارند. نمونه هایی از شبکه های صرافی محور شامل Base از Coinbase و BNB Chain از بایننس است و شبکه هایی مانند Mantle از Bybit و Ink از Kraken نیز وارد رقابت شده اند.

پیامدها برای توسعه دهندگان، کاربران و بازار

تک قطبی شدن بازار لایه دوم می تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد: از یک سو تمرکز نقدینگی و کاربران روی چند شبکه می تواند کیفیت تجربه کاربری و کارمزدها را بهبود دهد، اما از سوی دیگر ریسک های مرتبط با تمرکز و وابستگی به تصمیمات اپراتورهای متمرکز افزایش می یابد. کاربران باید مراقب هزینه های پل زدن بین زنجیره ها و خطرات نقدینگی باشند و توسعه دهندگان باید قبل از استقرار گسترده روی زنجیره های کوچک، پایداری نقدینگی و جامعه کاربری را سنجش کنند.

چشم انداز کلان دارایی های دیجیتال

علاوه بر تغییرات در لایه دوم اتریوم، 21Shares چند روند ساختاری دیگر را برجسته کرده است که ممکن است در 2026 شکل گیری بازار را تحت تاثیر قرار دهد: گردش نقدینگی استیبل کوین ها که در مسیر رسیدن به 1 تریلیون دلار قرار دارد، رشد محصولات معامله شونده در بورس (ETP) تا بیش از 400 میلیارد دلار و بازگشت دیفای با عبور TVL از 300 میلیارد دلار با کمک کاهش نرخ های بهره و افزایش نقدینگی استیبل کوین. همچنین بازارهای پیش بینی یکی از بخش های سریع رشد در 2025 بودند و امکان دارد حجم معاملاتی سالانه 100 میلیارد دلار را تجربه کنند، به نقل از 21Shares.

جمع بندی و نکات قابل پیگیری

گزارش 21Shares حاکی از آن است که اکوسیستم لایه دوم اتریوم وارد مرحله ای از انتخاب طبیعی شده است؛ بازیگران با مدل های اقتصادی باثبات، پشتیبانی از اتریوم و توانایی جذب حجم بالا شانس بیشتری برای بقا دارند. کاربران و توسعه دهندگان باید شاخص هایی مانند سهم تراکنش، ارزش قفل شده، درآمد کارمزد و پشتیبانی از صرافی ها را برای ارزیابی پایداری یک لایه دوم دنبال کنند. به نقل از 21Shares، بازار لایه دوم تا پایان 2026 احتمالاً کوچکتر اما مقاوم تر خواهد شد و تنها چند شبکه با مقیاس بالا و مدل اقتصادی شفاف باقی خواهند ماند.