اکثر لایه دوم اتریوم تا ۲۰۲۶ ناپدید می‌شوند

شرکت سرمایه گذاری 21Shares در گزارش جدید خود پیش بینی کرده است که بیشتر شبکه‌های لایه دوم اتریوم تا پایان ۲۰۲۶ قادر به ادامه فعالیت نخواهند بود و سهم بازار به چند شبکه شاخص محدود خواهد شد.

چکیده گزارش

به نقل از 21Shares، فعالیت در اکوسیستم لایه دوم اتریوم پس از دو سال رشد سریع به نقطه شکستی رسیده است و تمرکز حجم تراکنش‌ها و نقدینگی تقریباً به سه شبکه شامل Base، Arbitrum و Optimism منتقل شده است. گزارش می‌گوید بسیاری از رُلاب‌ها به «زنجیره‌های زامبی» تبدیل شده اند و استفاده از آنها از ماه ژوئن تاکنون 61 درصد کاهش یافته است.

شواهد تمرکز بازار

بر اساس داده‌های گزارش، بیش از 50 شبکه لایه دوم رقابت را شروع کرده بودند اما تا اواخر 2025 سهم بازار به سه شبکه اصلی متمرکز شد؛ این سه شبکه تقریباً 90 درصد تراکنش‌های لایه دوم را پردازش کردند و تنها Base بیش از 60 درصد از تراکنش‌ها را به خود اختصاص داد. 21Shares می‌نویسد که بسیاری از رول آپ‌های کوچک با کاهش شدید فعالیت و تبخر نقدینگی روبرو شده اند و نمونه‌هایی از شکست پروژه‌ها هم قابل مشاهده است: پروژه Kinto به طور کامل تعطیل شد، Loopring خدمات کیف پول خود را بست و ارزش قفل شده (TVL) پلتفرم Blast حدود 97 درصد سقوط کرد.

دلایل بنیادی فشار

گزارش 21Shares کاهش کارمزدهای ناشی از آپگرید Dencun را یکی از عوامل اصلی می‌داند. کاهش حدود 90 درصدی کارمزدها رقابت قیمتی را تشدید کرد و بسیاری از رول آپ‌ها را وارد زیان کرد. در این شرایط، Base تنها لایه دومی بود که در سال 2025 سودآور باقی ماند و حدود 55 میلیون دلار درآمد گزارش شده برای آن ذکر شده است. همچنین پروتکل‌های بزرگ دیفای مانند Aave و Synthetix نیز به دلیل نقدینگی پایین و بازده محدود، استقرارهای خود را روی لایه دوم ضعیف تر کاهش داده اند.

چه نوع بازیگرانی برنده می‌شوند؟

21Shares پیش بینی می‌کند میدان لایه دوم تا پایان 2026 به نوعی «کوچکتر و مقاوم تر» تبدیل شود و سه دسته شبکه شانس بیشتری برای بقا خواهند داشت: طراحی‌های همسو با اتریوم که کارمزدها را به اتریوم بازمی گردانند مثل Linea، شبکه‌های با عملکرد بالا که اجرای نزدیک به زمان واقعی را هدف می‌گیرند مثل MegaETH، و شبکه‌های پشتیبانی شده توسط صرافی‌ها که توانایی آوردن میلیون‌ها کاربر روی زنجیره را دارند. نمونه‌هایی از شبکه‌های صرافی محور شامل Base از Coinbase و BNB Chain از بایننس است و شبکه‌هایی مانند Mantle از Bybit و Ink از Kraken نیز وارد رقابت شده اند.

پیامدها برای توسعه دهندگان، کاربران و بازار

تک قطبی شدن بازار لایه دوم می‌تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد: از یک سو تمرکز نقدینگی و کاربران روی چند شبکه می‌تواند کیفیت تجربه کاربری و کارمزدها را بهبود دهد، اما از سوی دیگر ریسک‌های مرتبط با تمرکز و وابستگی به تصمیمات اپراتورهای متمرکز افزایش می‌یابد. کاربران باید مراقب هزینه‌های پل زدن بین زنجیره‌ها و خطرات نقدینگی باشند و توسعه دهندگان باید قبل از استقرار گسترده روی زنجیره‌های کوچک، پایداری نقدینگی و جامعه کاربری را سنجش کنند.

چشم انداز کلان دارایی‌های دیجیتال

علاوه بر تغییرات در لایه دوم اتریوم، 21Shares چند روند ساختاری دیگر را برجسته کرده است که ممکن است در 2026 شکل گیری بازار را تحت تاثیر قرار دهد: گردش نقدینگی استیبل کوین‌ها که در مسیر رسیدن به 1 تریلیون دلار قرار دارد، رشد محصولات معامله شونده در بورس (ETP) تا بیش از 400 میلیارد دلار و بازگشت دیفای با عبور TVL از 300 میلیارد دلار با کمک کاهش نرخ‌های بهره و افزایش نقدینگی استیبل کوین. همچنین بازارهای پیش بینی یکی از بخش‌های سریع رشد در 2025 بودند و امکان دارد حجم معاملاتی سالانه 100 میلیارد دلار را تجربه کنند، به نقل از 21Shares.

جمع بندی و نکات قابل پیگیری

گزارش 21Shares حاکی از آن است که اکوسیستم لایه دوم اتریوم وارد مرحله ای از انتخاب طبیعی شده است؛ بازیگران با مدل‌های اقتصادی باثبات، پشتیبانی از اتریوم و توانایی جذب حجم بالا شانس بیشتری برای بقا دارند. کاربران و توسعه دهندگان باید شاخص‌هایی مانند سهم تراکنش، ارزش قفل شده، درآمد کارمزد و پشتیبانی از صرافی‌ها را برای ارزیابی پایداری یک لایه دوم دنبال کنند. به نقل از 21Shares، بازار لایه دوم تا پایان 2026 احتمالاً کوچکتر اما مقاوم تر خواهد شد و تنها چند شبکه با مقیاس بالا و مدل اقتصادی شفاف باقی خواهند ماند.