حمله جنجالی به لایه دوم اتریوم؛ آیا L2ها فقط در حال استخراج سود هستند؟

حمله جنجالی به لایه دوم اتریوم؛ آیا L2ها فقط در حال استخراج سود هستند؟

به گزارش زوم ارز، الکس تورن، رئیس تحقیقات شرکت Galaxy Digital، با انتقاد از عملکرد پروژه‌های لایه دوم اتریوم (Ethereum Layer 2)، آن‌ها را به «استخراج سود از اتریوم» بدون بازگشت ارزش واقعی به شبکه اصلی متهم کرد.

او در پستی جنجالی که ۶ آگوست در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، اظهار داشت که اغلب پروژه‌های لایه دوم، سهم قابل توجهی از کارمزد کاربران را برای خود نگه می‌دارند و تنها مقدار بسیار کمی از آن را به شبکه اتریوم بازمی‌گردانند. به گفته‌ی تورن، این ساختار به نفع دارندگان ETH نیست و اغلب این پروژه‌ها حتی اخلاقی در بازگرداندن هزینه‌ها ندارند.

اعداد نگران‌کننده بعد از پیاده‌سازی EIP-4844

تورن با اشاره به تأثیرات به‌روزرسانی EIP-4844 گفت: “در حالی که هزینه‌های داده‌ای پرداخت‌شده به اتریوم (L1) روزانه حدود ۱۰ هزار دلار باقی مانده، پروژه‌های L2 بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ هزار دلار در روز از کارمزد کاربران درآمد دارند.”

این تفاوت فاحش در درآمد باعث شده تا تورن ساختار اقتصادی پروژه‌های لایه دوم را نوعی «استخراج از اتریوم» توصیف کند. او از پرداخت‌هایی که شرکت‌هایی مثل Base (توسعه‌یافته توسط Coinbase) به پروژه OP Stack می‌پردازند، نیز انتقاد کرد و مقایسه‌ای انجام داد: در حالی که Base در ۳ ماهه دوم ۱۴.۹ میلیون دلار درآمد کسب کرده، تنها ۴۴۳ هزار دلار به شبکه اصلی اتریوم (برای هزینه‌های داده‌ای) پرداخت کرده است، اما ۲.۱۶ میلیون دلار به پروژه OP داده است. به گفته تورن، «OP پنج برابر بیشتر از خود اتریوم سود برده است».

آیا L2ها واقعاً غیرمتمرکزند؟

در ادامه بحث، تورن به موضوع تمرکز در پروژه‌های لایه دوم اشاره کرد و نوشت: «اکثر این شبکه‌ها توسط یک شرکت یا نهاد کنترل می‌شوند و واقعاً هم‌راستا با منافع کلی اکوسیستم اتریوم عمل نمی‌کنند.»

در همین زمینه، شبکه Base اخیراً به سطح «Stage 1» در رتبه‌بندی L2Beat رسیده که نشان‌دهنده‌ی محافظت متوسط در برابر نقص‌هاست. اما بسیاری از کارشناسان معتقدند رسیدن به مرحله دوم، یعنی زمانی که هیچ نهادی به‌تنهایی نتواند داده‌ها را تغییر دهد، هنوز فاصله دارد.

بحث قدیمی، چالش جدید

پرسشی که اکنون مطرح است: با وجود به‌روزرسانی‌هایی مثل EIP-4844 که هزینه‌های L2 را کاهش داده، آیا ساختار درآمد این پروژه‌ها به سود اتریوم خواهد بود یا فقط سودآوری برای خودشان را دنبال می‌کنند؟ این بحثی‌ است که مدت‌هاست در جامعه اتریوم جریان دارد و اکنون با انتقادات تورن، دوباره به صدر گفتگوها بازگشته است.